İçeriğe atla
İstanbul · 21 Kasım 2026, Cumartesi

COP31 Başkanı Kurum: Örtü Karar’ın adı “Antalya Mutabakatı” olsun istiyoruz

Murat Kurum, COP31 basın toplantısının ardından gazetecilerin sorularını yanıtladı. Fosil yakıt, ABD ve Çin'in katılımı, uyum finansmanı ve SURFF gibi konularda açıklamalar yaptı.

COP31 Başkanı Kurum: Örtü Karar'ın adı "Antalya Mutabakatı" olsun istiyoruz

COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, zirvenin 11. gününde düzenlediği basın toplantısında müzakerelerin son durumunu anlattı. Ardından yerli ve yabancı gazetecilerin sorularını yanıtladı. BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin (UNFCCC) 31. Taraflar Konferansı olan COP31, Antalya’da yapılıyor.

Kurum, Örtü Karar Taslağı’nın “Antalya Mutabakatı” adıyla COP tarihine geçmesi için çalıştıklarını söyledi. Taslağın son metin olmadığını belirten Kurum, gelen görüşleri dinleyeceklerini ve bütün gruplarla görüşmeyi sürdüreceklerini anlattı. Hedefleri, herkesin uzlaştığı bir metni Genel Kurul’da “Antalya Mutabakatı” olarak dünyaya ilan etmek. Kurum şöyle konuştu: “Tüm dünyaya ‘Antalya’da bir şeyler değişti, yeni bir dönemin kapıları aralandı’ diyebilmek istiyoruz.”

Paris Anlaşması’nın uygulanmasında çıkmaz olup olmadığı sorusuna Kurum, asıl sorunun hedeflerle uygulama arasındaki mesafe olduğunu söyledi. COP31 Başkanlığı’nı ilk günden beri “Uygulama COP’u” diye tanımlamalarının nedeninin bu mesafeyi azaltmak olduğunu anlattı. Süreci diyalog, uzlaşı ve aksiyon ilkeleriyle yürüttüklerini, 2035’e yönelik ölçülebilir hedefler koyduklarını belirtti. Paris Anlaşması’nı bugün yeniden tartışmanın kimseye fayda sağlamayacağını söyleyen Kurum, anlaşmadaki 1,5 derece hedefini pusula olarak göreceklerini ifade etti. Antalya Mutabakatı ve Örtü Karar hayata geçirildiğinde emisyonların yaklaşık yüzde 30 azaldığını gördüklerini de ekledi.

Bir önceki akşam yapılan Divan Toplantısı da gazetecilerin sorularındandı. Kurum, 5 saate yakın süren toplantıda bakanların hemen hepsinin hazır bulunduğunu, tüm ülkelerin beklentilerini, önceliklerini ve endişelerini açıkça anlattığını söyledi. Bu fikirlerden Örtü Karar’ı şekillendirirken yararlandıklarını belirtti.

Yabancı bir gazeteci, en çok emisyon salan ABD ve Çin’in zirvede yer almadığını söyleyerek eleştirdi. Kurum, Çin Devlet Başkan Yardımcısı’nın ve birçok bakanın zirvede olduğunu, Çin’in müzakere heyetleriyle açılıştan beri yoğun katılım gösterdiğini anlattı. ABD tarafında ise Amerikan Ticaret Odası’nın iş dünyasıyla çalıştığını, dünyada en çok emisyon üreten şirketlerin iklim mücadelesine katkı için irade koyduğunu söyledi. Kurum’a göre iki ülke de önemli kararların alınmasında irade ortaya koydu. “Koyacaktır” diyen Kurum, karar almak için kimseye ihtiyaç olmadığını da ekledi.

İklim değişikliğinin etkilerine de değinen Kurum, “Dünya maalesef kötü bir yere gidiyor” dedi. Nepal, Pakistan, Meksika ve ABD’deki sel ve krizleri örnek gösterdi. Kimseye bir şeyin dayatılmasına gerek olmadığını, dönüşümü fırsat gören ve liderlik eden ülkelerin büyüdüğünü söyledi. Ona göre zorla kimseye bir şey yaptırılamaz, asıl olan gönüllülük.

Örtü Karar’da fosil yakıt yer alıp almayacağı sorusuna Kurum, COP31 Başkanlığı’nın 35’e 35 elektrifikasyon hedefini hatırlatarak karşılık verdi. Önceki COP’larda alınan kararları yeniden tartışmaya açmadıklarını, fosil yakıtlardan uzaklaşma hedefinin COP28’de Dubai’de konduğunu söyledi. Elektrifikasyonun 2035’te küresel kullanımda yüzde 35’e çıkmasının fosil yakıtlardan uzaklaşmayı gerektireceğini belirtti. Tek bir konuya kilitlenip çözümsüzlük aramak yerine somut ve gerçekçi işlerle ilerlemek gerektiğini savundu. Bunu her ülkenin önceliğine ve kalkınma şartlarına saygı göstererek yapacaklarını, bilimin de bunun yolunu gösterdiğini söyledi.

Kurum, maliyetlerin düştüğünü de hatırlattı. Üç yıl önce 1 megavat güneş paneli yatırımı milyon dolar düzeyindeyken şimdi 300-400 bin dolara indiğini, yenilenebilir enerjinin maliyetinin fosil yakıtın neredeyse yarısı olduğunu söyledi. “Çin’i kim zorluyor bu dönüşüme? Kimse zorlamıyor” diyen Kurum, Çin’in dönüşümde fırsat görüp liderlik ettiğini anlattı. Dönüşümü fırsat görmeyen ülkeye bir şey anlatmaya gerek olmadığını belirten Kurum, “Türkçede bir atasözü var; zorla güzellik olmaz” dedi.

Yeşil finansmana gelen olumlu tepkiler de soruldu. Kurum, çok sayıda ulusal ve uluslararası finans kuruluşunun zirvede görüşme yaptığını ve anlaşma imzaladığını söyledi. Özel sektörün de deneyimini paylaştığını, temiz teknoloji ve yenilenebilir enerji yatırımları için görüşmeler yürüttüğünü belirtti. Finansmanın özellikle az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelere ulaşmasının önemli olduğunu vurguladı. Anlaşmalardan örnek olarak Çin Ulusal Enerji İdaresi’ni ve Suudi Arabistan’la iletim altyapısını da kapsayan 3 bin megavatlık yatırımı andı. Sürdürülebilir dönüşüm ve döngüsel ekonomi anlayışı benimsenmezse geri kalınacağını söyledi.

Uyum finansmanı konusunda Kurum, Küçük Ada Devletleri’nin artırım talebini duyduklarını anlattı. Gelişmiş ülkelerin verdikleri taahhütleri hızla yerine getirmesi ve uyum finansmanını artırması çağrısını metne eklediklerini söyledi. Uyum finansmanının hangi tarihten itibaren 3 katına çıkacağı ise tartışmalı. Bu tartışmayı çözmek için bilimin ışığında sekretaryaya görev verdiklerini, sekretaryanın başlangıç tarihini adalet çerçevesinde belirleyip bildireceğini ve konunun en kısa sürede karara bağlanacağını belirtti.

Bir gazetecinin yeni finansman taahhütlerine yönelik eleştirisine ise Kurum, Türkiye’nin COP31 Eylem Gündemi’nde yer alan İklim Uygulama Köprüsü ve Sürdürülebilir Kentsel Dirençlilik Finansman Faaliyeti’ni (SURFF) anlatarak yanıt verdi. Önceki COP’larda verilen taahhütlerin bile gerçekleşmediğini, gerçekleşseler de 1,5 derece hedefi için yetmeyeceğini söyledi. Sorunun yalnızca finans eksikliği olmadığını belirten Kurum, AB temsilcileriyle yaptıkları görüşmede “Para var ama kullandıramıyoruz” sonucuna vardıklarını anlattı. Nedeni olarak hazır ve uygulanabilir proje bulunmamasını, azaltım ya da uyum alanında proje eksikliğini gösterdi.

Kurum’a göre İklim Uygulama Köprüsü, az gelişmiş ülkelerde yeşil dönüşümün önünü açacak bir mekanizma. SURFF ise en çok etkilenen yerel yönetimlerin uyumunu güçlendirecek. Ulaşım, altyapı, kanalizasyon ve üst yapıda doğru projenin doğru finansmanla yönetilmesini hedefliyor. Kurum, bunların hepsinin uygulamayı hızlandıran ve eldeki kaynağı verimli kullanmayı sağlayan yöntemler olduğunu, hepsinin Örtü Karar metninde yer aldığını söyledi.

Öne Çıkanlar

  1. Tarım ve Orman Bakanı Yumaklı, COP31’de Antalya Eylem Planı’na destek çağrısı yaptı
  2. İtalya’da 856 avroluk harca karşılık yaşam gideri bütçeyi belirliyor

Benzer Haberler

Son Eklenenler