COP31 Başkanı Kurum, Türk devletlerini elektrifikasyon hedefine ortak olmaya çağırdı
Antalya'daki COP31 zirvesinde Türk Devletleri Teşkilatı'nın çevre ve iklim temsilcileriyle buluşan Kurum, elektrifikasyon taahhüdüne katılım çağrısı yaptı ve TULIP adlı yeni platformu duyurdu.

COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Türk Devletleri Teşkilatı’na üye ülkelerin çevre ve iklimden sorumlu temsilcileriyle Antalya’da bir araya geldi. Antalya’da düzenlenen COP31 İklim Zirvesi’nin 8. gününde yapılan COP31 Üst Düzey Yuvarlak Masa Toplantısı’nda Kurum, bu ülkeleri 2035’e 35 Küresel Elektrifikasyon Taahhüdü’ne katılmaya davet etti.
Kurum toplantının açılış konuşmasını yaptı ve bakanlara COP31 Eylem Gündemi’nin öncelikleri hakkında bilgi verdi. Toplantıda küresel elektrifikasyonun artırılması ile atıklardan kaynaklanan metanın azaltılması da konuşuldu. Özbekistan Çevre Konularından Sorumlu Danışmanı ve Ekoloji ve İklim Değişikliği Ulusal Komitesi Başkanı Aziz Abdukhakimov, Kazakistan Ekoloji ve Doğal Kaynaklar Bakanı Alibek Kuantyrov, Azerbaycan Ekoloji ve Doğal Kaynaklar Bakan Yardımcısı Umayra Taghiyeva, Kırgız Cumhuriyeti Doğal Kaynaklar, Ekoloji ve Teknik Denetim Bakan Yardımcısı Asel Raimkulova ve KKTC Başbakan Yardımcısı ve Turizm, Kültür, Gençlik ve Çevre Bakanı Fikri Ataoğlu da birer konuşma yaptı.
Kurum, Türk dünyasının sorunlarının ortak olduğunu vurguladı. Nisan ayında Astana’da yapılan 2. Çevre ve Ekoloji Bakanları Toplantısı’nda Aral’dan Hazar’a, buzulların erimesinden arazi bozulmasına kadar ortak coğrafyanın karşı karşıya olduğu tehditlerin ele alındığını hatırlattı. Bunların hiçbirinin tek bir ülkenin meselesi olarak görülemeyeceğini söyleyen Kurum, konunun Türk dünyası için aynı zamanda bir dayanışma ve kardeşlik meselesi olduğunu belirtti.
Kurum, 2024’te Türk Devletleri arasında kabul edilen Türk Yeşil Vizyonu’nu da hatırlattı. Bu vizyonun ortak geleceğe dair önemli bir irade ortaya koyduğunu söyledi. Çevre ve ekolojiden sorumlu bakanların ilk kez Bakü’de COP29 kapsamında aynı masa etrafında toplandığını, ikinci adımı Astana’da attıklarını, şimdi ise Antalya’da bir araya geldiklerini anlattı. Kurum’a göre bu yolu ortak projeler, yatırımlar ve sonuç üreten çalışmalarla büyütmenin zamanı geldi.
Elektrifikasyon konuşmanın en çok yer tutan başlığıydı. Kurum, COP31 kapsamında geliştirilen 2035’e 35 Küresel Elektrifikasyon Taahhüdü’nün, elektriğin küresel nihai enerji tüketimindeki payını 2035’e kadar yüzde 35’e çıkarmayı amaçladığını söyledi. Kardeş ülkeleri bu girişime katılmaya çağırdı. Temiz enerji yatırımlarının birlikte büyütülmesini, şebeke ve depolama teknolojilerinde tecrübelerin birleştirilmesini, enerji verimliliğinde de ortak programlar geliştirilmesini istedi.
Kurum elektrifikasyonun yalnızca enerji sektörünü ilgilendiren teknik bir konu olmadığını da söyledi. Elektriği hastanede çalışan cihaza, tarladaki sulama sistemine, fabrikadaki üretime, öğrencinin kullandığı teknolojiye ve bir şehrin afet anında ayakta kalabilmesine benzetti. Bu yüzden Türk dünyasının enerji dönüşümünün büyük bir kalkınma ve teknoloji hamlesine çevrilebileceğini ifade etti.
Döngüsel ekonomi de Kurum’un destek beklediği alanlardan biri oldu. Üretim ve imalatta küresel döngüsel malzeme kullanımını 2035’e kadar en az yüzde 15’e çıkarma hedefine destek beklediklerini söyledi. Atığı, kaynağı ve tasarrufu kazanca, çevre politikasını da ekonomik güce dönüştürecek ortak modeller geliştirilebileceğini belirtti.
Şehirlerin dayanıklılığı ise Kurum’un öne çıkardığı bir başka başlıktı. Türk dünyasının hızla geliştiğini söyleyen Kurum, şehirleri sıcak hava dalgalarına, sellere, kuraklığa ve diğer afet risklerine karşı daha dirençli hale getirmenin herkesin ortak meselesi olduğunu belirtti. Türkiye’nin deprem bölgesindeki yeniden inşa çalışmasında önemli bir tecrübe kazandığını anlatan Kurum, bu çalışmada konutu altyapıyla, altyapıyı ulaşımla, ulaşımı da sosyal hayatla birlikte ele aldıklarını söyledi. Bu birikimi kardeş ülkelerle paylaşmaya, onların tecrübelerinden de yararlanmaya hazır olduklarını ifade etti.
Toplantıda yeni bir platform da duyuruldu. Kurum, Türk Devletleri arasında çevre ve iklim alanında geliştirilen iş birliğini kentsel gelişim ve yatırım alanlarına taşıyacak TULIP adlı bir platform kurduklarını açıkladı. Platform, COP31 Başkanlığı’nda başlatılan SURFF girişimini destekleyecek. Ülkelerdeki kentsel dönüşüm ve akıllı şehir projeleri de bu yolla yatırımcılar ve finans kuruluşlarıyla buluşturulacak.
Kurum, Türk Devletleri Teşkilatı bünyesindeki kuraklık, su yönetimi ve erken uyarı kapasitesinin daha etkin kullanılması gerektiğini de söyledi. Kuraklık Önleme Enstitüsü’nün imkanlarının ülkelerin ilgili kurumlarıyla daha güçlü biçimde buluşturulmasını istedi. Türk Yeşil Vizyonu kapsamında yatırıma hazır ortak proje havuzları oluşturulmasını, bu projelerin İklim Uygulama Köprüsü aracılığıyla uygun finansmanla buluşturulmasını önerdi. Bakanlıkların uzmanları arasında düzenli çalışma mekanizmaları kurulması, belediyelerin, üniversitelerin, gençlerin, mühendislerin ve girişimcilerin de ortaklığa daha fazla katılması gerektiğini söyledi.
Kurum, her toplantıda yeni niyetler açıklamak yerine bir önceki toplantıda verilen sözlerin ne kadarının hayata geçtiğine bakılmasını önerdi. Amacın Türk Yeşil Vizyonu’nun yalnızca üzerinde uzlaşılan bir belge olarak kalmaması olduğunu belirten Kurum, vizyonun yaşayan, üreten, yatırım oluşturan ve sonuç veren bir Türk dünyası ortaklığına dönüşmesini istedi.





