Çevre Bakanlığı COP31’de ziyaretçilere 1926’nın ve 2100’ün havasını solutuyor
Antalya'daki zirvede kurulan alanda iki kabin, 305 ppm'lik 1926 havasını ve 1.135 ppm'lik 2100 senaryosunu yaşatıyor. Kiosklar 7 soruyla kişisel karbon ayak izini hesaplıyor.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Antalya’daki COP31 İklim Zirvesi’nde bir Karbon Deneyim Alanı kurdu. Alan, iklim değişikliğini rakamlarla anlatmak yerine ziyaretçiye yaşatıyor. İki ayrı kabinde 1926 ile 2100 yıllarının atmosfer koşulları oluşturuluyor. Anket kiosklarında ise ziyaretçiler 7 soruyla kendi karbon ayak izini öğreniyor.
Kabinler hem Mavi Bölge’de hem Yeşil Bölge’de var. Mavi Bölge’dekiler Türkiye Pavilyonu’nun karşısında, Yeşil Bölge’dekiler Sıfır Atık Sahnesi’nin girişinde duruyor. Her bölgede iki kabin bulunuyor.
Kabinlerden biri 1926’nın havasını veriyor. O yıl havadaki karbondioksit oranı milyonda 305 parça (ppm) düzeyindeydi. Diğer kabin 2100’ü canlandırıyor. Yüksek emisyon senaryosunda bu değerin 1.135 ppm’e ulaşması bekleniyor. 2100 kabini bir tahmin olarak değil, bir “stres testi” olarak kurgulandı. Emisyonlar yüksek seyrederse nasıl bir hava solunacağını gösteriyor.
Her kabindeki döngü 155 saniye sürüyor. Ziyaretçiler önce bilimsel verilere dayanan 90 saniyelik bir film izliyor. Sonra kabinin yılına ait atmosfer koşullarını yaşıyor.
İklim Deneyim Kabinleri Proje Yöneticisi Yiğit Yüksel, iki kabini de deneyen insanların dakikalar içinde havanın değerini çok net anladığını söyledi. Yüksel’e göre bu, gelecek nesillere aktarılması gereken bir sorumluluk. Yüksel şöyle konuştu: “Küresel ısınma sadece laftan ibaret değil, sadece buzulların erimesinden ibaret değil. Soluduğumuz havayı etkiliyor. Soluduğumuz hava da bütün yaşam kalitemizi, sağlığımızı etkiliyor.”
Berlin’den gelen Johanna Wietschel, 2100 kabinindeki filmi sonuna kadar izleyemedi. “Videoyu bitirmedim çünkü hava çok nemli ve sıcaktı. Terlemeye başladım, kendimi çok rahatsız hissettim” dedi. Kabinin havasını, bu yaz sıcak hava dalgalarının vurduğu Berlin’in temmuz ve ağustos aylarına benzetti. 1926 kabini için ise “Çok rahattı, ferahlatıcıydı” dedi.
Ukraynalı katılımcı Oksana Abduloieva önce 1926 kabinine girdi. İki kabin arasında belirgin bir fark hissettiğini söyledi. Abduloieva, “Benim neslim ile torunlarımın, belki de onların çocuklarının nesli çok farklı koşullarda yaşayacak. Bu beni çok üzüyor” diye konuştu.
Teknik görevli Mustafa Yıldırım ise önce 2100 kabinine girdi. “Gerçekten çok sıcak ve nefes almakta güçlük çekiyorsun. Beş dakika belki sabredebilirim ama bütün güne yayılırsa benim için dayanılmaz bir şeye dönüşür” dedi. Sonra 1926 kabinine geçti. Orayı şöyle anlattı: “Az önce gördüğümden sonra burası vaha gibi, cennet gibi. Kesinlikle böyle olmasını isterdim.”
Alandaki anket kiosklarında ziyaretçiler 7 kısa soruyu yanıtlıyor. Sorular beslenme, otomobil ve uçak kullanımı, ev enerjisi, alışveriş, tek kullanımlık plastik ve atık alışkanlıklarını kapsıyor. Kiosk yıllık kişisel karbon ayak izini hesaplıyor. Sonucu dünya ortalamasıyla ve küresel ısınmadaki 1,5 derece hedefiyle karşılaştırıyor. Ziyaretçiye bir de iklim etiketi veriliyor. Etiket, “Herkes senin gibi yaşasaydı dünya kaç derece ısınırdı?” sorusunu yanıtlıyor.
Kiosklar dokuz dilde çalışıyor: Türkçe, Azerbaycan Türkçesi, İngilizce, Fransızca, Almanca, İtalyanca, İspanyolca, Rusça ve Arapça. Hesaplama yöntemi ve kaynakları ekranda açıkça görülüyor. Sonuç, farkındalık amaçlı bir tahmin olarak sunuluyor. Ziyaretçiler sonuçlarını QR kodla telefonlarına da alabiliyor.
Karbon Deneyim Alanı, COP31’in son günü olan 20 Kasım’a kadar ziyarete açık olacak.





