ABD, İsrail ve İran arasındaki anlaşmazlıklar küresel piyasalarda jeopolitik riskleri artırdı. Petrol fiyatları yükselirken, Fed’in faiz artırımı ihtimali güçlendi.
Küresel piyasalar, ABD, İsrail ve İran arasındaki ateşkes görüşmelerinden somut bir sonuç alınamaması üzerine Orta Doğu’daki jeopolitik riskleri fiyatlamaya devam ediyor. Bu durum, petrol fiyatlarını yükselterek dünya genelinde enflasyon endişelerini artırırken, merkez bankalarının para politikalarına yönelik “şahin” beklentileri güçlendirdi. Haftaya ABD endeks vadeli kontratları satıcılı başladı.
Orta Doğu’da 8 Nisan’da sağlanan ateşkes sürecinde taraflar olumlu bir sonuçla müzakere masasından kalkamadı. Her geçen gün artan tehditkar açıklamalar, ateşkesin kırılgan yapısını gözler önüne seriyor ve bölgede tansiyonun yeniden tırmanabileceği ihtimali fiyatlamaları zorluyor.
ABD Başkanı Donald Trump, İran’a yönelik sert ifadeler kullanarak Hürmüz Boğazı’nın açılması konusunda “derhal ve hızlıca harekete geçmeleri” gerektiği uyarısında bulundu. Trump, “Aksi takdirde kendilerinden geriye hiçbir şey kalmayacak. Zaman kritik önem taşıyor” değerlendirmesini yaptı.
Hürmüz Boğazı’ndan tanker sevkiyatlarının sağlıklı biçimde sürdürülememesi ve yükselen sigorta maliyetleri, küresel enerji arzına ilişkin endişeleri artırıyor. Bu durum, Brent petrolün varil fiyatının haftaya yüzde 1,7 artışla 107,9 dolardan başlamasına ve genel petrol fiyatlarındaki yukarı yönlü hareketi beslemesine neden oldu.
Artan petrol fiyatlarının makroekonomik görünüme yönelik olumsuz etkileri, dünya genelinde açıklanan enflasyon verilerinde belirgin şekilde hissediliyor. Süregelen fiyat baskıları, merkez bankalarına ilişkin beklentilerin daha “şahin” bir çizgiye kaymasına yol açıyor.
ABD’de açıklanan son veriler, özellikle üretici enflasyonunda sert bir ivmelenmeye işaret etti. Bu durum, ABD Merkez Bankasının (Fed) gelecek dönemde faiz artırımlarına yönelebileceğine ilişkin öngörüleri güçlendirdi.
Savaş öncesinde para piyasalarında Fed’in yıl genelinde toplam 2 faiz indirimi yapabileceği fiyatlanıyordu. Ancak savaş sonrası yaşanan belirsizliklerle bu tahminler terse döndü. Piyasa fiyatlamaları, Fed’in aralık toplantısında yüzde 70 ihtimalle 25 baz puanlık faiz artışına gidebileceğine işaret ediyor.
Enflasyonun bir süre yüksek kalacağı endişeleri ve Fed’e yönelik artan faiz artırımı ihtimalleri tahvil piyasalarında satış baskısını güçlendirdi. ABD’nin 5 ve 10 yıllık tahvil faizleri yaklaşık 16 ayın, 20 ve 30 yıllık tahvil getirileri ise son 3 yılın zirvelerine ulaştı. Cuma günü yüzde 4,59 seviyesine yükselen ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi, yeni haftada yüzde 4,63’e çıktı.
Analistler, uzun vadeli tahvil getirilerinin kısa vadelilere göre daha fazla yükselmesinin, piyasaların yapısal olarak daha yüksek enflasyon ve daha yüksek faiz ortamını fiyatlamaya başladığı şeklinde yorumlanabileceğini belirtti.
Bu gelişmelerin yanı sıra Beyaz Saray, Trump’ın Çin ziyaretinde mutabakata varılan ekonomik başlıkları duyurdu. Çin, nadir toprak elementleri ve diğer kritik minerallere ilişkin tedarik zincirindeki aksaklıklara dair ABD’nin endişelerini giderecek.
Ayrıca Çin, nadir toprak üretimi ve işleme ekipmanları ile teknolojilerinin satışına yönelik yasaklar veya kısıtlamalar konusundaki ABD endişelerini de ele alacak. Çin, Çinli havayolu şirketleri adına Amerikan yapımı 200 adet Boeing uçağının alımını onayladı.
Çin, Ekim 2025’te verdiği soya fasulyesi alım taahhütlerine ek olarak, 2026, 2027 ve 2028 yıllarında ABD tarım ürünlerinden yılda en az 17 milyar dolarlık alım yapacak.
Avrupa’da enerji maliyetlerinin yüksek seyrini koruması ve İngiltere’deki siyasi belirsizlikler gündemin odağını oluşturuyor. Bölgedeki enerji maliyetleri halihazırdaki enflasyon korkularını körüklerken, piyasalar Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) yıl sonuna kadar toplam 3 faiz artışı yapabileceğini fiyatlıyor.
Bu hafta Avro Bölgesi ve İngiltere’de açıklanacak enflasyon verileri, söz konusu risklerin seyrine ilişkin net bilgi sağlayacak. Analistler, İngiltere’deki enflasyon verilerinde olası hızlanma işaretlerinin ülke tahvil piyasasındaki satış baskısını artırabileceğini kaydetti. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar haftaya negatif başladı.
Asya borsalarında Güney Kore hariç negatif bir seyir öne çıktı. Çin’de sanayi üretimi nisanda yıllık bazda yüzde 4,1 artsa da beklentilerin altında kaldı ve önceki aya göre yavaşlama eğilimi gösterdi. Perakende satışlar da yüzde 0,2 ile tahminlerin epey altında kaldı.
Zayıf gelen Çin verileri, bölgede ekonomik aktiviteye yönelik endişeleri artırdı. Güney Kore piyasası, yapay zeka teması nedeniyle çip talebi beklentilerinin güçlü kalmasıyla bölgede pozitif ayrıştı.
Japonya’da dolar/yen paritesi yükseliş eğilimini sürdürerek 159,07 seviyesine çıktı. Bu artış, ülkede enflasyon endişelerini körüklemesinin yanında tahvil faizlerinde de yukarı yönlü hareketi tetikledi. Japonya’da 10 yıllık tahvil faizi yüzde 2,74’e çıkarak 1995’ten bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.
Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,7, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 1,4 ve Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,2 düşerken, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 0,3 yükseldi.
Yurt içinde Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, cuma günü yüzde 1,89 değer kaybederek 14.367,60 puandan tamamladı. Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli kontrat ise cuma akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,32 geriledi.
Dolar/TL kuru cuma gününü 45,4950’den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,2 üzerinde 45,5770’ten işlem görüyor. Yarın 19 Mayıs Atatürk’ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı nedeniyle Borsa İstanbul işleme kapalı olacak.
Analistler, bugün yurt içinde tüketici güven endeksi ve işsizlik oranının takip edileceğini belirtti. Yurt dışında ise veri gündemi sakin kalıyor. Teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.500 ve 14.400 puanın destek, 14.700 ve 14.800 seviyelerinin ise direnç konumunda olduğunu kaydetti.
