İçeriğe atla
İstanbul · 21 Kasım 2026, Cumartesi

COP31 Başkanı Kurum, D-8 ülkelerine Gazze için “İklim Hattı” önerdi

Kurum, D-8 çevre ve iklim bakanlarına Gazze için su arıtma, enerji ünitesi ve kışa dayanıklı barınak içeren ortak bir çalışma önerdi. Konuşmada 35'e 35 Elektrifikasyon Taahhüdü ve İklim Uygulama Köprüsü de anlatıldı.

COP31 Başkanı Kurum, D-8 ülkelerine Gazze için "İklim Hattı" önerdi

COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, D-8 üyesi ülkelerin çevre ve iklim bakanlarının katıldığı Üst Düzey Bakanlar Oturumu’na başkanlık etti. Kurum konuşmasında D-8 ülkelerine “COP31 Antalya-Gazze İklim Hattı” adıyla somut ve acil bir çalışma başlatmayı önerdi.

Oturum, Türkiye’nin ev sahipliğinde düzenlenen BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin (UNFCCC) 31. Taraflar Konferansı’nın (COP31) 9’uncu gününde yapıldı. O gün konferansta “Okyanus, Denizler, Doğa ve Arazi Kullanımı-Rio Sinerjisi” teması işleniyordu. “İstanbul’dan Antalya’ya: İklim Uygulamasında D-8 Ortaklığı” başlıklı oturum Mavi Bölge’deki Uzungöl Salonu’nda gerçekleşti.

Üye ülkelerin heyet başkanları toplantıda ulusal iklim eylemi beyanlarını sundu. Türkiye adına Murat Kurum, Mısır adına Yerel Kalkınma ve Çevre Bakanı Manal Awad, Nijerya adına Çevre Bakanı Balarabe Abbas Lawal konuştu. Malezya’yı Doğal Kaynaklar ve Çevresel Sürdürülebilirlik Bakanı Dato’ Sri Arthur Joseph Kurup, Pakistan’ı İklim Değişikliğinden Sorumlu Devlet Bakanı Shezra Mansab Ali Khan Kharal temsil etti. Endonezya adına Çevre Bakan Yardımcısı Diaz Hendropriyono, Azerbaycan adına Ekoloji ve Doğal Kaynaklar Bakan Yardımcısı Umayra Taghiyeva söz aldı. Bangladeş adına Başbakanın Çevre, Orman ve İklim Değişikliği Özel Yardımcısı Saimum Parvez, İran adına Ulusal Hava ve İklim Değişikliği Merkezi Başkanı Ahmad Taheri Paghaleh ile Çevre Koruma Teşkilatı Başkan Yardımcısı Ahmadreza Lahijanzadeh beyan sundu.

Kurum açılış konuşmasına D-8’in kuruluşunu hatırlatarak başladı. D-8’in hikâyesinin yaklaşık 30 yıl önce İstanbul’da başladığını söyleyen Kurum, fikrin hayata geçmesinde dönemin Başbakanı merhum Prof. Dr. Necmettin Erbakan’ın büyük emeği olduğunu belirtti ve onu rahmetle andı. Erbakan’ın D-8’i daha adil bir uluslararası düzen arayışının somut başlangıçlarından biri olarak gördüğünü aktaran Kurum, Erbakan’ın “D-8’ler yeni bir huzur dünyası ve adil düzen kurulması adımı ve bu dünyanın çekirdeğidir” sözünü hatırlattı. Kurum’a göre iklim meselesi, ülkeler açısından aynı zamanda kalkınma, adalet ve fırsatlara erişim meselesi.

Kurum, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın daha adil ve hakkaniyetli bir uluslararası düzen arayışını iklim alanında da önemsediklerini söyledi. 17 Temmuz’da İstanbul’da yapılan ilk D-8 Çevre ve İklim Bakanları Toplantısı’nda kabul edilen İstanbul Bildirisi’yle ortak iradeyi ortaya koyduklarını hatırlatan Kurum, “Şimdi İstanbul’dan Antalya’ya taşıdığımız bu iradenin içini doldurma zamanı” dedi.

COP31 Başkanlığı olarak taahhütlerin yatırıma, projeye ve insan hayatında görülebilir sonuçlara dönüşmesini istediklerini söyleyen Kurum, 35’e 35 Küresel Elektrifikasyon Taahhüdü’ne dikkat çekti. Taahhüt, elektriğin küresel nihai tüketimindeki payını 2035’e kadar yüzde 35’e çıkarmayı amaçlıyor. Kurum, girişimin ülkelere yeni ve bağlayıcı ulusal yükümlülükler getirmediğini, her ülkenin kendi enerji yapısına, kalkınma ihtiyacına ve önceliklerine göre kendi yolunu belirleyeceğini söyledi. D-8 ülkelerinin bu alanda ciddi kapasitesi olduğunu belirten Kurum, temiz enerji, şebeke, depolama ve enerji verimliliğinde ortak çalışma yapılabileceğini, teknik kurumlar arasında doğrudan çalışma kanalları kurulabileceğini ifade etti.

Kaynak verimliliğinde de somut hedefler olduğunu söyleyen Kurum, bunları şöyle sıraladı: üretim ve imalatta küresel döngüsel malzeme kullanımını 2035’e kadar en az yüzde 15’e çıkarmak ve yıllık belediye atık oluşumunda öngörülen artışı en az yüzde 50 azaltmak. Kurum, bu alanlarda D-8’in üretim kapasitesinin çok önemli olduğunu vurguladı.

Finansmana erişim de konuşmanın ana başlıklarından biriydi. Kurum, COP31 Eylem Gündemi’nde yer alan İklim Uygulama Köprüsü’nü anlattı. Köprü, ülkelerin ulusal önceliklerini kurumsal kapasite, proje portföyleri ve uygun finansman imkânlarıyla buluşturmayı hedefliyor. Kurum, uygulama önceliklerini ülkelerin kendisinin belirleyeceğini, onların yerine hedef koyan bir sistem kurmadıklarını söyledi. Hedefin projeye dönüşmesini, teknik olarak hazırlanmasını ve doğru finansmanla buluşmasını kolaylaştırmaya çalıştıklarını ekledi. D-8 ülkelerinin tarım, sanayi ve enerjide ortak proje hazırlayabileceğini, uzmanları bir araya getirip ortak proje havuzları oluşturabileceğini de sözlerine ekledi.

Kurum, uyum, kayıp ve zarar, teknolojiye erişim ve kapasite geliştirme ihtiyaçlarının da daha görünür kılınması gerektiğini söyledi. Ülkelerin belirlediği projelerin teknik hazırlığının güçlenmesinin finansmana erişimi ciddi biçimde kolaylaştıracağını belirten Kurum, kalkınma bankaları, uluslararası finans kuruluşları ve diğer ortaklarla çalışarak yerel ihtiyaçlara uygun finansman araçları geliştirilebileceğini söyledi. Finansmanı yalnızca miktar üzerinden konuşmanın yeterli olmayacağını, kaynağın zamanında, uygun şartlarda ve gerçek ihtiyaca ulaşması gerektiğini ifade etti.

İklim iş birliğinde gençlerin ve kadınların bilgi ve beceri potansiyelinin öne çıkarılması gerektiğini de vurgulayan Kurum, D-8 kurulurken ortaya konan temel düşüncenin “birbirimizin gücünü azaltmak yerine çoğaltmak” olduğunu söyledi. Bir ülkenin tecrübesinin diğerinin zaman kazanmasını sağlaması, bir yerde geliştirilen teknolojinin başka bir ülkede üretime dönüşmesi ve başarılı projelerin diğerlerine yol göstermesi gerektiğini belirtti.

Kurum, iş birliğinin yalnızca Antalya’daki toplantıyla sınırlı kalmaması için iki öneri sundu. Birincisi, İstanbul Bildirisi’yle ortaya konan iradenin COP31 sonrasında da sürdürülmesi. İkincisi, kurulan iş birliklerinin daha güçlü bir zeminde ortak projelere çevrilmesi. Uzmanların düzenli olarak bir araya gelmesini ve ortak projelerin ilerlemesinin takip edilmesini isteyen Kurum, “1997’de İstanbul’da atılan adımı 2026’da Antalya’da yeni bir içerikle ileriye taşıyalım” dedi.

Konuşmanın son bölümü Gazze’ye ayrıldı. Kurum, adalet fikrini konuşurken Gazze’yi anmadan masadan kalkılamayacağını söyledi. Gazze’de savaşın ve yıkımın üzerine bir de kışın ağır şartlarının bindiğini belirten Kurum, son yağışlarda on binlerce hanenin etkilendiğini, kırk binden fazla aile barınağının zarar gördüğünü aktardı. Yağmur suyunun kanalizasyonla karışmasının halk sağlığını tehdit ettiğini, sağlık tesislerinin, su sistemlerinin ve eğitim alanlarının ağır baskı altında olduğunu söyledi.

Kurum, COP31 boyunca dirençli şehirlerden, temiz enerjiden, su güvenliğinden, finansmandan ve uygulamadan söz edildiğini hatırlatarak bu kavramların ilk karşılığının en çok ihtiyacı olan Gazze’ye sunulması gerektiğini söyledi. “COP31 Antalya-Gazze İklim Hattı” kapsamında şunların yapılabileceğini sıraladı:

  • Güneş enerjisi ve bataryayla çalışan mobil su arıtma sistemleri sağlanabilir.
  • Sağlık merkezleri, su kuyuları ve kanalizasyon için bağımsız enerji üniteleri kurulabilir.
  • Mobil drenaj ekipmanları, atık toplama araçları ve kış şartlarına dayanıklı yaşam üniteleri gönderilebilir.
  • Çocukların eğitimden daha fazla uzak kalmaması için ihtiyaçları karşılanabilir.

Kurum, bunun D-8 içinde bir sorumluluk paylaşımına dönüştürülebileceğini söyledi. Bütün bu yardımların Gazze’ye ulaşabilmesi için insani malzemelerin, ekipmanın ve yedek parçaların kesintisiz girişinin sağlanması gerektiğinin de altını çizdi. Birleşmiş Milletler’in de kışlık malzeme, ekipman ve temel altyapı onarımları için erişimin hızlandırılması çağrısı yaptığını hatırlattı.

Kurum, “D-8’in adalet fikrini COP31’in uygulama iradesiyle Gazze’de buluşturalım. Gazze’nin yaralarını sadece sözle sarmayalım. Suyuyla, enerjisiyle, sağlığıyla, okuluyla hayatı yeniden kurmaya omuz verelim” dedi.

Öne Çıkanlar

  1. Çevre Bakanlığı: COP31’de 2 bin 700 genç gönüllü görev yapıyor
  2. Tarım ve Orman Bakanı Yumaklı, COP31’de Antalya Eylem Planı’na destek çağrısı yaptı

Benzer Haberler

Son Eklenenler