Türkiye’nin Sıfır Atık Hareketi, 2017’den bu yana 270 milyar kilovatsaat enerji tasarrufu sağladı ve Birleşmiş Milletler’de küresel tanınma elde etti.
Türkiye, 2017 yılında Emine Erdoğan himayesinde başlatılan Sıfır Atık Hareketi ile önemli çevresel ve ekonomik kazanımlar elde etti. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda yürütülen proje, 2017’den bu yana toplam 270 milyar kilovatsaat enerji tasarrufu sağlayarak 54 milyon hanenin bir yıllık elektrik ihtiyacını karşıladı. Hareket ayrıca, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda 30 Mart’ın “Uluslararası Sıfır Atık Günü” ilan edilmesiyle küresel bir boyut kazandı.
Türkiye’nin ana sunuculuğunda 105 ülkenin ortak sunduğu oylama sonucunda, 14 Aralık 2022 tarihinde Birleşmiş Milletler Genel Kurulu 30 Mart’ı Uluslararası Sıfır Atık Günü olarak belirledi. Bu karar, hareketin uluslararası alandaki etkinliğini tescilledi.
Sıfır Atık Yönetim Sistemi, 2017’den bugüne kadar 217 bin bina ve yerleşkede hayata geçirildi. Geri kazanım oranı 2017’deki yüzde 13 seviyesinden 2024’te yüzde 36,08’e yükseldi. Bakanlık, bu oranı 2025’te yüzde 37,53’e, 2035’te yüzde 60’a ve 2053’te yüzde 70’e çıkarmayı hedefliyor.
Hareket kapsamında toplumda farkındalık oluşturmak amacıyla 28 milyon kişiye eğitim verildi. Bu eğitimler, atık yönetimi bilincinin artırılmasına önemli katkı sağladı.
Sıfır Atık Hareketi, 2017’den 2025 sonuna kadar 90 milyon ton geri kazanılabilir atığın işlenmesini sağladı. Bu süreçte 36,1 milyon ton kağıt-karton, 10,2 milyon ton plastik, 3,5 milyon ton cam, 9,6 milyon ton metal ve 30,6 milyon ton organik atık ekonomiye kazandırıldı. Toplamda 365 milyar lira değerinde ekonomik katkı elde edildi.
Sağlanan tasarruflar arasında 54 milyon hanenin bir yıllık elektrik ihtiyacına eşdeğer 270 milyar kilovatsaat enerji öne çıkıyor. Ayrıca İstanbul’un iki yıllık su tüketimine denk 2 trilyon litre su ve Türkiye’deki tüm araçların bir yıllık yakıt tüketiminden fazla olan 60 milyar litre petrol tasarrufu gerçekleşti. Yaklaşık 55 bin futbol sahası büyüklüğünde atık depolama alanı da korunmuş oldu.
Sıfır Atık Hareketi, Türkiye’deki ormanların yüzde 7’sine karşılık gelen 613 milyon ağacın kesilmesini engelledi. Aynı zamanda yaklaşık 36 milyon aracın yıllık karbon salımına eşdeğer 180 milyon ton sera gazı emisyonunun önüne geçildi.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, “Sıfır Atık bir tercih değil mecburiyettir” ifadesini kullandı. Bakan Kurum, doğanın yenilenme hızının atık miktarıyla aşıldığını belirterek, hareketin israfı reddederek geleceği önceliklendirdiğini vurguladı.
