Prof. Dr. Oytun Erbaş, hantavirüsün insandan insana bulaşabilen Andes varyantı konusunda uyardı. Virüsün gelecekte daha sık duyulacağını ve risklerinin altını çizdi.
Prof. Dr. Oytun Erbaş, TGRT Haber canlı yayınında hantavirüsün yayılma potansiyeli ve bulaşma yolları hakkında önemli açıklamalarda bulundu. Erbaş, özellikle insandan insana bulaşabilen Andes varyantının gelecekte daha sık duyulacağını belirtti.
Hantavirüs normalde kemirgenler aracılığıyla bulaşan bir virüstür. Fare, hamster ve sincap gibi hayvanların dışkıları veya tükürükleri yoluyla insanlara geçebilir. Virüsün solunum yoluyla alınması sonucu ateş, bulantı, kusma ve sırt ağrısı gibi belirtiler ortaya çıkar. Bu belirtileri takip eden süreçte öksürük, nefes darlığı ve akciğer ödemi gelişebilir. Ciddi vakalarda hastaların yarısı entübe edilerek tedavi altına alınır ve ölüm oranı yüksektir. Virüsün spesifik bir tedavisi olmamakla birlikte, daha önce hantavirüs geçirmiş kişilerin plazmalarıyla tedavi şansı artırılabilir.
Prof. Dr. Erbaş, virüsün bulaşma mekanizmasını detaylandırarak, özellikle Amerika’daki kiler temizliği sırasında tozunan dışkıların solunmasıyla enfeksiyonun yayıldığını anlattı. Elektrikli süpürge kullanımının da virüsün havaya karışmasına neden olabileceği uyarısında bulundu. Hantavirüsün doğrudan burun akıntısı gibi belirtiler göstermediğini, daha çok öksürük ve solunum güçlüğüyle kendini gösterdiğini vurguladı.
Erbaş, hantavirüsün bilinen türlerinin insandan insana bulaşmadığını ancak Andes varyantının bu kuralı değiştirdiğini ifade etti. Bu varyantın yakın temas yoluyla, öksürük, aksırık ve hatta cinsel ilişki gibi yollarla yayılabildiğini belirtti. Prof. Dr. Erbaş, Andes varyantının gelecekte daha sık gündeme geleceğini ve potansiyel olarak büyük salgınlara yol açabileceğini öngördü. 2018 yılında bir seyahat gemisinde yaşanan olayın buna örnek olduğunu söyledi.
Virüsün inkübasyon süresinin 1 ila 8 hafta arasında değişebildiğini ve bu belirsizliğin yeni bir virüsle karşı karşıya olunduğu anlamına geldiğini kaydetti. Amerika’da Maryland’deki askeri birliklerde bu virüse karşı püskürtmeli bir aşı denendiğini de ekledi. Erbaş, hantavirüs, solunum yolu virüsleri, Lassa ateşi ve Ebola gibi virüslerin Biyogüvenlik Seviyesi 4 (BSL 4) laboratuvarlarında incelendiğini ve Çin’deki bir laboratuvarda hibrit virüs üretimiyle ilgili iddiaların da bu endişeleri artırdığını dile getirdi.
Virüsün özellikle yaşlıları, 70 yaş üstü bireyleri ve diyabet, KOAH gibi kronik rahatsızlıkları olanları daha fazla etkilediğini belirtti. Ayrıca, Tip-1 diyabet, çölyak, romatolojik hastalıklar ve Haşimato gibi otoimmün rahatsızlıkları olan kişilerde HLA-B8 gen grubunun varlığının hastalığın seyrini daha da ağırlaştırabileceğini sözlerine ekledi.
