HAVELSAN, modern savaş sistemlerinden sivil altyapılara kadar her alanda kritik önem taşıyan zaman senkronizasyonunda dışa bağımlılığı sona erdiren yerli ve milli “TimeMaster” zaman sunucusunu geliştirdi. Bu çığır açan teknoloji, Türkiye’nin savunma sanayii ve ötesinde stratejik bağımsızlığını pekiştiriyor.
Modern çağın karmaşık sistemlerinde, ister bir savaş gemisinin beyninde olsun, ister finansal işlemlerin hızında ya da telekomünikasyonun sinir ağlarında; her birimin “aynı saati” milisaniyeler, hatta nanosaniyeler düzeyinde doğru göstermesi hayati bir öneme sahip. Bu hassas denge, sistemlerin kusursuz çalışmasının anahtarı. İşte tam da bu kritik ihtiyacı gören HAVELSAN, yurt dışı bağımlılığına son vererek TimeMaster adını verdiği milli “zaman sunucusu” donanımını geliştirdi. Bu yenilik, Türkiye’nin teknolojik bağımsızlık yolculuğunda önemli bir kilometre taşı.
HAVELSAN Komuta Kontrol ve Savunma Teknolojileri Donanım Grup Müdürü Hayrettin Karabudak, bu konuya ışık tutuyor. Karabudak, şirketin deniz platformlarındaki amiral gemisi çözümleri olan Gemi Veri Dağıtım Sistemi (FLEETSTAR) ve Denizaltı Bilgi Dağıtım Sistemleri (SUBSTAR) gibi ürünlerin yöneticiliğini üstleniyor. Yaklaşık 15 yıldır yurt içinde ve dışında 65’e yakın denizaltı ve gemide kullanılan bu sistemlerin kalbinde zamanın yattığını belirtiyor.
Karabudak’ın vurguladığı gibi, bir platformun en değerli verilerinden biri zaman. “Verileri hassas zaman ile senkronize etmezseniz, geminin ya da silahların, radarların bir ahenk içerisinde çalışmasına engel olursunuz. Tüm veriler zaman ile eşleşmek zorunda ve bunun ihtiyaca göre milisaniyeler, mikrosaniyeler veya nanosaniyeler bazında olması gerekiyor. Bunun için de zaman sunucusu kullanmanız gerekiyor.” ifadeleri, meselenin derinliğini gözler önüne seriyor. Pandemi sürecinde yaşanan tedarik zinciri krizleri, bazı ülkelerin tekelleşme hevesleri ve örtülü ambargolar, HAVELSAN’ı bu alanda millileşme adımları atmaya itmiş.
HAVELSAN, bu stratejik öneme sahip alanda 2-3 yıl süren yoğun bir Ar-Ge sürecinin ardından TimeMaster’ı, yazılımlarıyla birlikte eksiksiz bir donanım çözümü olarak ortaya koydu. Karabudak, “Çünkü sadece zamanı sayması değil, bunu çeşitli arayüzlerle de ihtiyacı olan sistemlere dağıtabilmesi gerekiyor. Askeri alanda çeşitli senkronizasyon arayüzleri var. Sivil alanda da çok yoğun kullanım alanı var, zaman sunucusu ürünlerinin.” diyerek projenin çok yönlülüğüne dikkat çekiyor. Geliştirme sürecinin çevresel testler ve diğer detaylarla birlikte 24 ila 36 ayı bulabildiğini aktaran Karabudak, “Şu anda kendi savaş gemilerimizde bunu kullanabilecek düzeye geldik. Önümüzdeki aylardan itibaren teslim edeceğimiz FLEETSTAR Gemi Veri Dağıtım Sistemleri’nde bunu kendi bahriyemizin kullanımına inşallah vermeyi planlıyoruz.” müjdesini paylaştı.
Genellikle gemilerde rubidyum atomik saatli zaman sunucularının bulunduğunu belirten Hayrettin Karabudak, HAVELSAN’ın TimeMaster’larının GNSS sinyalleriyle küresel uydu sistemleriyle eşleştiğini ve bu hassas zaman bilgisini çeşitli arayüzler aracılığıyla dağıttığını anlattı. “Mesela savaş yönetim sistemleri, ADVENT savaş yönetim sistemimiz, radarlar, elektro-optikler, sensörlerimiz ve benzeri unsurlar hassas zaman bilgisine ihtiyaç duyuyorlar. Dolayısıyla bu zaman bilgisi onların anlayabilecekleri arayüzlerle onlara iletiliyor. Böylece aslında herkesin aynı mikrosaniyede ya da ona yakın zamanlarda zamanı sayabilmesini sağlıyoruz.” sözleriyle, TimeMaster’ın kritik rolünü vurguluyor.
Bu senkronizasyon, birden fazla platformun sorunsuz veri paylaşımı yapmasını, hatta bir geminin radarıyla diğer geminin silahının atış yapabilmesini mümkün kılıyor. Bu da müşterek harekatların başarıyla icra edilmesinin kilit unsuru. Verinin bir yerden başka bir yere ulaşması arasındaki zaman farkının ölçülmesi gibi değerli imkanlar sunan TimeMaster, Karabudak’ın tabiriyle “platformların olmazsa olmaz öğelerinden bir tanesidir.”
HAVELSAN’ın zaman ve frekans çözümleri sadece askeri alanda kalmıyor. Şirket, zaman senkronizasyon kartları ve özellikle denizaltılar için dünyada benzeri olmayan otomatik kazanç ayarı ve kalibrasyon yapan GPS anten dağıtım birimi gibi farklı ürünler de geliştirmiş durumda. Karabudak, “Zamanı sayamazsak hiçbir şeyi doğru yapamayız” diyerek, bu çalışmaların ne denli köklü bir ihtiyaca cevap verdiğini belirtiyor.
Bu milli zaman çözümleri, telekom, enerji, bankacılık gibi sivil sektörlerde ve fabrika otomasyonundan kritik tesislerin yönetimine kadar geniş bir kullanım alanına sahip. HAVELSAN’ın hedefi, zaman ve frekans çözümlerindeki tüm eksikleri tamamlayarak, hem askeri hem de sivil alanın ihtiyaçlarını büyük ölçüde karşılayacak kapsamlı bir ürün seti oluşturmak. Bu vizyon, Türkiye’nin teknoloji haritasında HAVELSAN’ı stratejik bir aktör olarak konumlandırıyor.
