Küresel piyasalar, ABD-İran arasındaki diplomatik belirsizlikler ve jeopolitik gerilimler nedeniyle dalgalı bir seyir izliyor. Petrol fiyatları yükselirken, merkez bankalarının faiz politikaları ve makroekonomik veriler yakından takip ediliyor.
Küresel piyasalar, ABD ve İran arasındaki diplomatik süreçteki belirsizlikler nedeniyle jeopolitik gerilimlerin etkisi altında işlem görüyor. Taraflardan gelebilecek olumlu haberler risk iştahını artırabilirken, çelişkili açıklamalar piyasalarda risk algısını canlı tutuyor.
ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın ABD’nin saldırıları sonlandırma önerisine verdiği yanıtı “kabul edilemez” olarak değerlendirdi. İran medyası ise Tahran yönetiminin yanıtını arabulucular aracılığıyla ilettiğini duyurdu.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, İran’ın hala ülkesinden çıkarılması gereken zenginleştirilmiş uranyuma sahip olduğunu belirterek savaşın devam ettiğini savundu.
ABD ve İran arasındaki görüşmelerdeki çıkmaza işaret eden gelişmeler, hayati önem taşıyan Hürmüz Boğazı’na yönelik endişeleri artırdı. Orta Doğu’daki gerilim, haftanın ilk işlem gününde hisse senedi piyasalarındaki yükselişi gölgede bıraktı.
Hürmüz Boğazı’ndaki çatışma haberlerine rağmen ABD-İran arasında barış anlaşması umudu sürerken, sürece ilişkin belirsizlikler küresel risk iştahını baskılıyor.
Analistler, enerji fiyatlarının yüksek seviyelerde olduğunu ancak ekonomik büyümeyi durduracak düzeyde olmadığını belirtti. Yatırımcılar teknoloji sektörüne yönelik iyimserliğini korurken, Orta Doğu’daki gelişmeler bu iyimserliği törpülüyor.
ABD Merkez Bankası (Fed) yetkililerinin açıklamaları da piyasalar tarafından yakından takip ediliyor. Chicago Fed Başkanı Austan Goolsbee, faiz oranlarının yönüne ilişkin tüm seçeneklerin masada olduğunu vurguladı.
Fed, Amerikan finansal sisteminin durumuna ilişkin mayıs ayı Finansal İstikrar Raporu’nu yayımladı. Raporda, jeopolitik riskler ve petrol şokunun en çok dile getirilen riskler olduğu belirtildi.
ABD’de tarım dışı istihdam nisanda 115 bin kişi artarak beklentilerin üzerinde gerçekleşti. İşsizlik oranı ise yüzde 4,3 seviyesinde sabit kaldı. Yükselen petrol fiyatları ve yüksek faiz beklentilerine rağmen işgücü piyasası istihdam yaratmaya devam ediyor.
Tarım dışı istihdam verisi, ABD ekonomisinin dayanıklılığını koruduğu görüşlerini güçlendirdi. Ancak jeopolitik gelişmelerin enflasyonist baskıyı artırması, Fed’in bekle-gör politikasını sürdürebileceği ihtimalini ortaya koydu.
Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksi mayısta 48,2 ile tüm zamanların en düşük seviyesine geriledi. Bu durum, enflasyonun tüketici güvenini olumsuz etkilediğini gösteriyor.
Bu hafta ABD’de açıklanacak enflasyon verisi ve ABD Başkanı Donald Trump’ın Çin ziyaretinin piyasaların yönü üzerinde etkili olması bekleniyor. Ülkede enflasyonun yıllık bazda hızlanması öngörülüyor.
ABD ile Çin heyetleri, Trump’ın Çin ziyaretinden önce ekonomi ve ticaret müzakerelerinin yeni turu için Güney Kore’de bir araya gelecek. Çin Dışişleri Bakanlığı, Trump’ın 13-15 Mayıs’ta Pekin’e resmi ziyarette bulunacağını doğruladı.
Ziyarette gümrük tarifeleri, Tayvan ve Orta Doğu’daki gelişmelerin ele alınması bekleniyor. Çin’in İran ile ekonomik bağları nedeniyle diplomatik önem taşıdığı belirtiliyor.
Orta Doğu’da gerilimlerin yakın vadede azalmayacağına dair endişelerle Brent petrolün varili 103,7 dolara yükseldi. Yükselen petrol fiyatlarının enflasyonist baskıları artıracağı endişeleriyle ABD 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,39’a çıktı.
Dolar endeksi ise yatırımcıların güvenli liman talebinin artmasıyla 98,1 seviyesinde seyrediyor. Altının onsu ise jeopolitik gerginlikler, yükselen petrol fiyatları ve güçlenen doların etkisiyle yüzde 1 azalışla 4.675 dolardan işlem görüyor.
New York borsası cuma günü beklentileri aşan istihdam verileriyle pozitif bir seyir izledi. Dow Jones yatay seyrederken, S&P 500 yüzde 0,84 ve Nasdaq yüzde 1,71 değer kazandı.
Avrupa borsaları, Orta Doğu’daki gerilimler, yüksek enerji maliyetleri ve Avrupa Merkez Bankası’nın faiz artırım beklentileriyle satıcılı bir seyir izledi. Almanya Merkez Bankası Başkanı Joachim Nagel, Alman ihracatçıların küresel pazar payını kaybetmesinin temel nedeninin Çin kaynaklı rekabet baskısı olduğunu belirtti.
İngiltere’de yerel seçim sonuçları sonrası siyasi belirsizlik endişeleri borsada düşüşe neden oldu. Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA), Orta Doğu’daki savaşın sürmesi halinde havacılık yakıtı sıkıntısı yaşanabileceğini duyurdu.
Almanya’da mart ayı sanayi üretimi beklentilerin altında kalarak aylık yüzde 0,7, yıllık yüzde 2,8 azaldı. İngiltere ve Fransa’nın Hürmüz Boğazı konusunda bir toplantıya ev sahipliği yapması bekleniyor.
Asya borsaları, artan jeopolitik gerilimler ve yükselen petrol fiyatlarının etkisiyle karışık seyrediyor. Çin’de enflasyon (TÜFE) nisan ayında yüzde 1,2 ile beklentilerin üzerinde artış gösterdi. Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) ise Temmuz 2022’den bu yana en hızlı yükselişini kaydederek yüzde 2,8’e ulaştı.
Bu veriler, ABD-İran Savaşı’nın Çin’deki deflasyonist eğilimi dengelediğini ve yakıt ile ulaşım fiyatlarının yükseldiğini gösteriyor. Analistler, Çin’deki enflasyonun maliyet temelli olmasının ekonomi üzerinde olumsuz etkileri olabileceğini belirtti.
ABD Hazine Bakanı’nın Japonya ziyareti Asya piyasalarının odağında yer alıyor. Görüşmelerde ekonomik güvenlik konuları ve İran’daki savaşın ele alınması öngörülüyor.
Yapay zeka ve teknoloji sektörüne yönelik iyimserlikle Güney Kore borsası pozitif seyrederken, Trump-Şi Cinping görüşmesinin doğrulanmasıyla Çin borsası yükseldi. Kapanışa yakın Güney Kore Kospi endeksi yüzde 4,8, Çin Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,9 yükseldi. Hong Kong Hang Seng ve Japonya Nikkei 225 endeksleri ise geriledi.
Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi cuma günü yüzde 0,15’lik yükselişle 15.062,65 puandan kapanarak tüm zamanların en yüksek kapanış rekorunu kırdı. Dolar/TL kuru ise bankalararası piyasada 45,3790’dan işlem görüyor.
