İnsan hakları aktivistleri, İran’daki gösterilerde hayatını kaybedenlerin sayısının 5 bini geçtiğini iddia etti. HRANA’nın raporuna göre 26 binden fazla kişi gözaltına alınırken, olayların ekonomik krizle başladığı belirtiliyor.
İran’da aylardır süregelen çalkantılı dönemde, insan hakları aktivistlerinden HRANA‘nın açıkladığı son rapor, ülkedeki durumun ne denli kritik olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi. Ajansın verilerine göre, ülkenin birçok köşesindeki vukuatlar neticesinde, yaşamını yitirenlerin sayısı 5 bini geride bıraktı. Bu trajik bilançonun içinde ne yazık ki 207 güvenlik görevlisi de bulunuyor.
Aynı rapor, gözaltına alınanların sayısının da 26 bin 752’ye ulaştığını gözler önüne serdi. HRANA, daha dün verdiği haberde ölü sayısını 4 bin 902 olarak güncellemişti; bu da can kayıplarının hızla arttığının çarpıcı bir göstergesi.
İran’da bu kitlesel meydan okumanın kökenleri, 28 Aralık 2025 tarihinde atılan tohumlara dayanıyor. Yerel para biriminin döviz karşısında hızla erimesi ve derinleşen ekonomik sıkıntılar, Tahran Büyük Çarşı esnafını harekete geçirmişti. O gün başlayan kıvılcım, kısa sürede ülke geneline yayılan bir yangına dönüştü.
Başkent Tahran’da 8 Ocak‘ta tırmanan gerilimle birlikte, gösterilerin şiddeti de arttı. Yönetim, bu karmaşayı dizginlemek adına internet erişimini tamamen engelleme yoluna gitti. Bu hamle, dış dünyayla bağlantısı kesilen vatandaşların sesini daha da kısmak anlamına geliyordu.
Öte yandan, İran Şehit ve Gaziler Vakfı’na bağlı Adli Tıp Kurumu’nun dünkü açıklamaları, durumun farklı bir boyutunu ortaya koydu. Kurum, gösterilerde hayatını kaybeden güvenlik güçleri ve siviller dahil toplam 3 bin 117 can kaybı olduğunu duyurdu. Ancak bu rakamın 2 bin 427’sinin “silahlı terör grupları” tarafından öldürülen güvenlik güçleri ve sivil vatandaşlar olduğu belirtilirken, geri kalan 690 kişi hakkında net bir bilgi paylaşılmaması dikkat çekiciydi.
Gösterilerin harareti azalmış görünse de, ABD’nin Virginia eyaletinde konumlanan HRANA, çalışmalarını hız kesmeden sürdürüyor. Örgüt, her geçen gün yeni vakaları doğruladığını iddia ederek, ölü ve gözaltı sayılarını güncel tutmaya devam ediyor. Bu durum, resmi açıklamalar ile sivil toplum kuruluşlarının verileri arasındaki derin uçurumu ve güven sorununu bir kez daha gözler önüne seriyor.
