Algoritmaların Görünmeyen Gücü Bir saatlik boş zaman bulduğumuzda kitap okumak istiyoruz ama birkaç sayfa sonra dikkatimiz dağılıyor. Sosyal medyada bir gönderiye birkaç saniyeden fazla odaklanamıyoruz. Bazen bir filmi, bir diziyi…
Bir saatlik boş zaman bulduğumuzda kitap okumak istiyoruz ama birkaç sayfa sonra dikkatimiz dağılıyor. Sosyal medyada bir gönderiye birkaç saniyeden fazla odaklanamıyoruz. Bazen bir filmi, bir diziyi bile baştan sona izleyemiyoruz. Ekranlar arasında gezinirken zamanın nasıl geçtiğini anlamıyoruz. Geriye yalnızca iç sıkıntısı ve bir türlü tamamlanamayan işler kalıyor. Ardından da kendimize yükleniyoruz: “Odaklanamıyorum, verimli değilim, dağınığım…“
Uzmanlara göre bu yalnızca bireysel bir sorun değil. Dikkat ekonomisinin merkezinde yer alan küresel bir sistemin parçasıyız. Dikkatin sistematik biçimde çalındığı bir dünyada yaşıyoruz. Dikkatimiz, şirketlerin hedeflediği ve doğrudan gelir elde ettiği en önemli kaynaklardan biri haline gelmiş durumda.
Dikkat artık bir ticari ürüne dönüşmüş durumda. Algoritmalar, kullanıcıları belirli bir kalıba sokarak gelir elde etmeye çalışıyor. Görünürlük kazanmak isteyen herkes algoritmanın kurallarına boyun eğmek zorunda. Bu durum psikolojik olarak bağımlılık yaratan bir döngüyü beraberinde getiriyor.
Algoritmalar sadece neyi izleyeceğimize değil, nasıl düşüneceğimize, zamanı nasıl algılayacağımıza da karar veriyor. Sistem, farkında olmadan bizden yalnızca dikkatimizi değil, zamanımızı da alıyor. Bu durum depresyon, tükenmişlik ve kaygı bozukluklarına yol açabiliyor.
Dikkat, gündelik hayatın her alanında paraya çevrilen bir değere dönüşmüş durumda. Alışveriş merkezlerinden sosyal medyaya kadar her şey dikkatin ekonomisinin bir parçası. Bu durum toplumun düşünme biçimini de şekillendiriyor. Uzun metinleri okuyamama, yüzeysel bilgiyle yetinme gibi durumlar sıradan hale geliyor.
