TÜBA Başkanı Şeker: İklim Krizi Bir Sağlık Krizidir, Akademiler Köprü Olmalı
TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker, COP31'de iklim-sağlık politikalarında bilim akademilerinin rolünü ve önerilerini paylaştı.

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında Antalya’da düzenlenen “İklime Dirençli Sağlık Sistemleri İçin Bilim ve Liderlik” başlıklı uluslararası etkinlikte TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker, bilim akademilerinin iklim ve sağlık politikalarındaki rolünü anlattı.
Şeker, iklim krizinin aynı zamanda bir sağlık krizi olduğunu belirterek sıcak hava dalgaları, kuraklıklar, seller ve orman yangınlarının insan sağlığını doğrudan etkilediğini, gıda ve su güvenliğini tehdit ettiğini ve bazı bulaşıcı hastalıkların yayılmasını artırdığını söyledi.
Tek Sağlık Yaklaşımı Vurgusu
Dünya Sağlık Örgütü verilerine dayandırdığı konuşmasında Şeker, 2000-2019 yılları arasında dünyada yılda yaklaşık 489 bin sıcaklıkla ilişkili ölüm yaşandığını hatırlattı. Sorunun çözümü için insan, hayvan, bitki ve çevre sağlığının birlikte ele alındığı “Tek Sağlık” yaklaşımının bakanlıkları, yerel yönetimleri, üniversiteleri ve bilim akademilerini kapsayan bir yönetişim modeline dönüşmesi gerektiğini belirtti.
Panelde moderatörlüğü ABD Ulusal Tıp Akademisi Başkanı Dr. Victor J. Dzau’nun yaptığı oturuma Brezilya Sağlık Bakanlığı’ndan Dr. Agnes Soares da Silva, Dünya Sağlık Örgütü’nden Dr. Maria Neira ve Endonezya Bilimler Akademisi Başkanı Prof. Dr. Daniel Murdiyarso katıldı.
Bilim ile Politika Arasında Köprü
Şeker, akademilerin rolünü bağımsız bilimsel danışmanlık, ulusal araştırma kapasitesinin güçlendirilmesi ve eşitlikçi uluslararası iş birlikleri olmak üzere üç başlıkta değerlendirdi. TÜBA’nın 2020 yılında yayımladığı “Türkiye’de İklim Değişikliği ve Halk Sağlığı Raporu” ile COP31 için hazırlanan “COP31 Eylem Gündemi Hedefleri: Sentez Raporu”na dikkat çeken Şeker, iklim dirençli şehirler, elektrifikasyon, döngüsel ekonomi, iklim eğitimi ve iklim finansmanı gibi altı alanda önerilerin bulunduğunu ifade etti.
Türkiye’de TÜBA, TÜBİTAK ve TÜSEB arasındaki iş bölümünün bu iş birliğine örnek oluşturduğunu belirten Şeker, her ülkenin kendi bilimsel kanıtlarını üretmesi ve önceliklerini belirlemesi gerektiğini vurguladı.
Üç Somut Öneri
Moderatör Dzau’nun düşük ve orta gelirli ülkelerdeki ulusal araştırma kurumlarının etkisini nasıl artırabileceği sorusuna yanıt veren Şeker, sağlık, tarım ve çevre bakanlıklarını bir araya getiren “Tek Sağlık” konseylerinin kurulmasını, bölgesel veri ve kanıt üretme kapasitesinin geliştirilmesini ve düşük ve orta gelirli ülkelerden araştırmacıların uluslararası projelerde eşit ortak olarak yer almasını önerdi. Şeker, “Kısacası: konseyler kurun, veri üretin, insanlara yatırım yapın.” diyerek bu üç adımda akademilerin köprü görevi görebileceğini söyledi.
Şeker, konuşmasını iklim ve sağlık çalışmalarının başarısının üretilen stratejilerin sayısıyla değil, korunan hayatlar ve oluşturulan dirençle ölçülmesi gerektiği yönünde tamamladı.





