Türkiye-İtalya İlişkileri İstanbul’da Tarih, Ticaret ve Bilim Ekseninde Masaya Yatırıldı

İstanbul Venedik Sarayı’nda (Palazzo di Venezia) düzenlenen “Türkiye-İtalya Ekonomik ve Ticari İlişkileri: Tarihsel Perspektif” programında, TÜBA Konsey Üyesi ve İTÜ eski Rektörü Prof. Dr. İsmail Koyuncu, TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker adına konuşma yaptı. Açılışta İtalya’nın Türkiye Büyükelçisi Giuseppe Manzo ile Koyuncu protokol konuşmalarını gerçekleştirdi.

Tarihsel bağlardan bilimsel iş birliğine

Koyuncu, iki ülke arasındaki ilişkilerin yalnızca güncel diplomasi ve ticaret anlaşmalarından ibaret olmadığını; Akdeniz’in ortak tarihine ve yüzyıllara yayılan ticaret ağlarına dayandığını vurguladı. Osmanlı dönemindeki kapitülasyonlardan 19. yüzyılın ticari ve mali ilişkilerine uzanan süreci hatırlatan Koyuncu, bugün sanayi, enerji, ulaştırma, savunma sanayisi, teknoloji, turizm ve inovasyon alanlarında iş birliği yürütüldüğünü belirtti. 1963 tarihli Ankara Anlaşması’nı da ilişkilerde önemli bir dönüm noktası olarak değerlendirdi.

Konuşmasında TÜBA tarafından yayımlanan “İtalyan Elçi Raporları (1512-1789)” adlı eseri de paylaşan Koyuncu, Venedik ve Vatikan arşivlerinden yararlanılarak hazırlanan bu çalışmanın Osmanlı-İtalyan ilişkilerinin siyasi, ekonomik, sosyal ve kültürel boyutlarına ışık tuttuğunu ifade etti.

Su, enerji ve yapay zekâda ortak proje arayışı

Koyuncu, Roma’da katıldığı Avrupa Birliği destekli Water4All projesine dikkat çekerek atıksu geri kazanımına yönelik çalışmalardan söz etti. İtalyan ortaklarla yeni proje başvuruları yapıldığını belirten Koyuncu, üniversiteler ve bilim akademileri arasındaki ortak çalışmaların artırılmasının önemini vurguladı. TÜBA’nın İtalya’daki Accademia Nazionale dei Lincei ile ilişkilerine ve iki akademi arasında imzalanan Mutabakat Zaptı’na da değindi.

Koyuncu, iklim değişikliği, su kaynaklarının korunması, enerji güvenliği, dijital dönüşüm ve yapay zekâ gibi küresel sorunlarda uluslararası bilimsel iş birliklerinin belirleyici olacağını ifade etti. Bu çerçevede 19-20 Mart 2027 tarihlerinde TÜBA ev sahipliğinde İstanbul’da düzenlenmesi planlanan Dünya Bilim Forumu’na (World Science Forum-WSF) da işaret etti.

Akademisyenlerin sunumları

Programda Gaetano Sabatini, modern dönemde Osmanlı kapitülasyonlarını ele alırken; Roma Tre Üniversitesi’nden Giampaolo Conte, 19. yüzyılın ikinci yarısındaki ticari ve mali ilişkileri değerlendirdi. ODTÜ’den Ebru Boyar, Geç Osmanlı İstanbul’unda Guillaume de Bondini ve La Turchia / La Turquie gazetesi üzerine sundu. Perugia Yabancılar Üniversitesi’nden Alessandro Albanese Ginammi, 1963 tarihli Avrupa Ekonomik Topluluğu Ortaklık Anlaşması’nı; Brugge Birleşmiş Milletler Üniversitesi’nden Lelio Iapadre ise Avrupa Birliği bağlamında Türkiye-İtalya ticaretinin güncel durumunu ve geleceğini değerlendirdi. Kapanış değerlendirmelerini Gaetano Sabatini yaptı.