Karın içi organlara yayılan yumurtalık kanserinde cerrahi ve sıcak kemoterapi

Karın zarına ve karın boşluğundaki organların yüzeyine tutunabilen yumurtalık kanserinde cerrahi müdahale yalnızca yumurtalık dokusuyla sınırlı kalmayıp, hastanın durumu ve tümörün yayılımına göre genişletilmektedir.

Tıpta over kanseri şeklinde tanımlanan bu hastalıkta operasyon hedeflerini anlatan Jinekolojik Onkoloji Uzmanı Prof. Dr. İlker Kahramanoğlu, temel gayenin hastanın yaşam güvenliğini koruyarak görünen bütün kitleleri vücuttan uzaklaştırmak olduğunu bildirdi. Kahramanoğlu cerrahi yaklaşımla ilgili şu bilgileri verdi:

“Amacımız, güvenli biçimde gözle görülür tümör bırakmamaktır. Bunun için karın içindeki hastalığı bir bütün olarak değerlendirmek gerekir. Bazı hastalarda bağırsak, diyafram yüzeyi veya diğer bölgelerdeki tümör odaklarının da çıkarılması gerekebilir. Her aşamada tümörün temizlenmesi kadar hastanın güvenliğini ve ameliyat sonrası iyileşmesini de gözetiyoruz.”

Ameliyat sırasında uygulanan tamamlayıcı yöntem

Gözle görülen tümörlerin temizlenmesinden sonra başvurulan HIPEC, ısıtılan kemoterapi sıvısının karın içinde özel bir donanımla belirli bir müddet dolaştırılmasıyla gerçekleştirilir. Yöntem, karında kalma ihtimali bulunan mikroskobik boyutlardaki kanserli hücreleri ortadan kaldırmayı hedefler. İşlemin sıcaklık derecesi, süresi ve kullanılacak ilaç türü tedavi protokolleri çerçevesinde planlanır.

Uygulamanın ameliyatın yerine geçemeyeceğini vurgulayan Kahramanoğlu, “Sıcak kemoterapi, ameliyatta çıkarılması gereken tümörlerin yerine geçen bir yöntem değildir. Cerrahiyi tamamlayabilir, ancak yetersiz tümör temizliğini telafi edeceği düşünülmemelidir. Ameliyat sonrasında gerekli olan diğer kemoterapi tedavilerinin de yerini tutmaz.” dedi.

Hasta seçiminde bilimsel araştırmalar ve kılavuzlar

HIPEC yönteminin klinik yararını gösteren kuvvetli kanıtlar, ameliyattan evvel kemoterapi uygulanıp sonrasında cerrahiye alınan seçilmiş evre III epitelyal yumurtalık kanseri hastalarından temin edilmiştir. Bu hasta grubunu kapsayan OVHIPEC-1 çalışmasının uzun vadeli çıktıları, operasyona sıcak kemoterapi ilave edilmesinin hastalığın ilerleyişini yavaşlattığını ve yaşam süresine katkı sağladığını işaret etmektedir.

Tümörün ilk defa nüksettiği, platin bazlı kemoterapiye olumlu yanıt veren ve mevcut tümörlerin ameliyatla tamamen alınabildiği hastalarda da yaşam süresi kazanımları gösteren çalışmalar mevcuttur. Ancak bu hasta grubunda ciddi yan etki görülme olasılığı yükseldiği için risk ve yarar analizinin iyi yapılması gerekmektedir.

Çalışma neticelerinin her evre ve tümör grubuna mal edilemeyeceğini kaydeden Prof. Dr. İlker Kahramanoğlu, hastanın genel kondisyonunun, böbrek fonksiyonlarının, önceki kemoterapiye verdiği yanıtın ve yapılacak operasyonun hacminin nihai kararda etkili olduğunu bildirdi. Güncel ASCO kılavuzu da cerrahi öncesi kemoterapi gören, böbrek kapasitesi ve genel sağlığı elverişli evre III vakalarda yöntemin operasyon sırasında bir seçenek olarak sunulabileceğini belirtmektedir.

Tedavi sürecindeki yaklaşımı aktaran Kahramanoğlu, “Bir tedavinin uygulanabiliyor olması, o hasta için mutlaka gerekli olduğu anlamına gelmez. Önce bu uygulamadan beklediğimiz yararı belirliyoruz. Sonra olası yan etkileri ve hastanın sağlık durumunu birlikte ele alıyoruz. Kararı, hastamıza seçenekleri açıkça anlatarak veriyoruz.” diye konuştu.

Tedavi organizasyonunun önemi

İleri evreye ulaşmış hastaların bir kısmında sürece cerrahi operasyonla başlanırken, bir kısmında öncelikle medikal tedaviye başvurulması gerekebilir. Bu kararın jinekolojik onkoloji değerlendirmesiyle şekillendirilmesi esastır. Bu tür operasyonlar deneyimli cerrahların yanı sıra anestezi, gerektiğinde yoğun bakım, medikal onkoloji ve servis bakım birimlerinin koordineli çalışmasını şart koşar.

Tedavide bütüncül bakışın önemini vurgulayan Kahramanoğlu, görüşlerini şöyle tamamladı: “Hedefimiz yalnızca ameliyatı tamamlamak değil, hastanın bütün tedavi sürecini en doğru biçimde planlamaktır. Hangi hastaya, hangi zamanda, ne kapsamda cerrahi yapılacağı en az ameliyatın tekniği kadar önemlidir. Sıcak kemoterapi de bu planın, bilimsel verilerle desteklenen uygun bir parçası olduğunda değer taşır.”