TÜBA Başkanı Şeker: Bilimsel Üretimin Temelinde Etik ve Sorumluluk Var

TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker, Dokuz Eylül Üniversitesi’nde “Akademik Sorumluluk ve Saygınlık” başlıklı bir konferans verdi. Şeker, bilimsel çalışmaların etik ilkelere uygun yürütülmesi gerektiğini vurgularken, yapay zekânın akademik hayata etkilerini ve üniversitelerin toplumsal sorumluluğunu da masaya yatırdı.

Etik ve doğruluk ön planda

Şeker, akademik çalışmaların doğruluk, güvenilirlik, özgünlük ve şeffaflık ilkeleri üzerine kurulması gerektiğini belirtti. Ortak çalışmalarda katkıların hakkıyla tanınmasını ve bilimsel sonuçların önyargısız değerlendirilmesini akademik sorumluluğun temel unsurları olarak sıraladı. Akademisyenlerin görevinin yalnızca bilgi üretmekle sınırlı olmadığını, birikimin toplumsal gelişime katkı sağlayacak biçimde değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Yapay zekâ uyarısı

Yapay zekâ teknolojilerinin hızla gelişmesinin etik, hukuki ve toplumsal sorunları da beraberinde getirdiğine dikkat çeken Şeker, kaynak gösterilmeden yapay zekâ içeriklerinin kullanılmasını, güvenilir olmayan kaynakların ortaya çıkmasını ve yapay zekâ desteğinin şeffaf biçimde belirtilmemesini akademik dürüstlük açısından sorun olarak niteledi. Yapay zekânın destekleyici bir araç olarak görülmesi gerektiğini, bilimsel ürünün doğruluğundan sorumlu olanın ise araştırmacı olduğunu vurguladı.

Şeker, yapay zekâ uygulamalarında insan haklarının, mahremiyetin, güvenliğin, şeffaflığın ve hesap verebilirliğin gözetilmesi gerektiğini de belirtti.

Üniversiteler ve Türkiye’nin bilim vizyonu

Üniversitelerin eğitim-öğretim, araştırma ve toplumsal katkı olmak üzere üç temel işlevi bulunduğunu hatırlatan Şeker, değişen bilimsel koşullara uyum sağlanması ve eğitimde niteliğin korunması gerektiğini ifade etti. Türkiye’nin geleceğinin bilim, teknoloji ve akademi alanlarındaki nitelikli çalışmalarla şekilleneceğini belirten Şeker, araştırmacıların desteklenmesi, uluslararası iş birliklerinin geliştirilmesi ve Ar-Ge yatırımlarından etkin sonuçlar alınmasının önemine dikkat çekti. Türk dünyasındaki bilim akademileri arasındaki iş birliklerinin güçlendirilmesinin de bilimsel etkiyi artıracağını kaydetti.

TÜBA’nın programları

Konuşmasında Şeker, TÜBA’nın Üstün Başarılı Genç Bilim İnsanlarını Ödüllendirme Programı (GEBİP), Bilimsel Telif Eser Ödülleri Programı (TESEP), TÜBA-TEKNOFEST Doktora Bilim Ödülleri ve Türk-İslam Bilim Kültür Mirası Projesi gibi çalışmaları hakkında bilgi verdi. Genç bilim insanlarının desteklenmesi, bilimsel terminolojinin geliştirilmesi ve uluslararası bilim diplomasisinin güçlendirilmesi yönündeki faaliyetlere değinen Şeker, bilim insanlarının etik ilkeleri gözetmesi, sürekli öğrenmeye açık olması ve birikimi toplum yararına değerlendirmesi gerektiğini belirterek konuşmasını tamamladı.