Bartın Üniversitesi’nden Doç. Dr. Fatıma Betül Demir Evcimen, aşırı dijital veri tüketiminin yol açtığı ‘dijital obezite’ tehlikesine karşı ‘dijital detoks’ önerdi. Uzman, bağımlılığın ruhsal ve fiziksel etkilerine dikkat çekti.
Bartın Üniversitesi Sosyal Bilgiler Eğitimi Ana Bilim Dalı Başkanı Doç. Dr. Fatıma Betül Demir Evcimen, teknoloji bağımlılığının ruhsal ve fiziksel sağlığı olumsuz etkilediğini belirterek, ‘dijital detoks’ uygulamasına başvurulması gerektiğini bildirdi. Evcimen, dijital araçlardan aşırı veri alımının ‘dijital obezite’ye yol açtığını vurguladı.
Uluslararası alanda yayımlanan ‘Dijital Obezite Ölçek Geliştirme’, ‘Dijital Obezite ile Dijital Okuryazarlık İlişkisinin Belirlenmesi’ ve ‘Dijital Detoks, Dijital Diyet ile İlgili Çalışmaların Meta Analizi’ gibi bilimsel çalışmalara katkı sağlayan Evcimen, dijital obeziteyi çağın en büyük tehlikelerinden biri olarak tanımladı.
Evcimen, dijital araçlardan aşırı veri alımının ‘dijital obezite’ye yol açtığını ifade etti. Dijital obezitenin belirtileri arasında telefonsuz kaldığında veya internet kesildiğinde kaygı yaşama, dijital platformlardaki içerikleri sürekli izleme ve sosyal medya paylaşımlarını yakından takip etme gibi davranışlar yer alıyor.
Dijital dünyanın her yaştan bireyi etkilediğini belirten Evcimen, özellikle gençlerin sosyal medya ve oyun içeriklerine daha fazla maruz kaldığını ve dijital dünyaya doğan çocukların da risk altında olduğunu söyledi. Kişinin dijital obez olup olmadığını anlamak için dikkat edilmesi gereken davranış kalıpları bulunduğunu belirtti.
Evcimen, dijital platformlardaki dizileri gece gündüz ayırt etmeden, zaman sınırlaması olmadan ve peş peşe izlemenin dijital obezitenin en büyük göstergelerinden biri olduğunu ifade etti. Sürekli görünür olma ve sayfayı yenileme gibi sosyal medya alışkanlıkları da bu duruma işaret ediyor.
Dijital obeziteyle başa çıkmada dijital okuryazarlığın önemine dikkat çeken Evcimen, fiziksel obezitede olduğu gibi dijital obezitede de odaklanma güçlüğü, motivasyon eksikliği ve çabuk sıkılma gibi durumların görüldüğünü söyledi. Bu durumun sadece zihinsel değil, boyun tutulmaları ve ellerde uyuşma gibi fiziksel etkileri de beraberinde getirebileceğini belirtti.
Bireylerin dijital dünyada sağlıklı kalmaları için dijital okuryazarlık becerilerini geliştirmeleri gerektiğini anlatan Evcimen, dijital ortamın bilinçli ve güvenli kullanılabileceğini vurguladı. Dijital araçlarla erken yaşta tanışan çocuklarda ailelerin ‘dijital ebeveynliği’ benimsemesi gerektiğini söyledi.
Evcimen, ebeveynlerin çevrim içi ortamlarda sınırlar koyarak çocuklarını güvende tutmalarının kritik rol oynadığını belirtti. Dijital diyet ve dijital detoks gibi uygulamaların da faydalı olacağını ekledi. Telefonlardan gereksiz bildirimleri ve uygulamaları silmek, düzenli dijital molalar vermek ve ekranda kalış süresini sınırlamak zihinsel sağlığı korumaya yardımcı olacaktır.
