Brüksel’deki AB Zirvesi’nden enerji krizi ve rekabet gücü için kritik kararlar çıktı. Macaristan’ın Ukrayna vetosu sert tepkiyle karşılandı.
AB liderleri, Brüksel’de düzenlenen zirvede, Orta Doğu’daki krizin tetiklediği enerji fiyat artışlarına karşı acil önlemler paketini onayladı. Zirvede ayrıca, Birliğin rekabet gücünü artırmaya yönelik kapsamlı bir reform takvimi kabul edildi. AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve zirveye katılan liderler, Macaristan’ın Ukrayna’ya yönelik 90 milyar avroluk kredi desteğini veto etme tutumunu sert bir dille kınadı.
Ursula von der Leyen, Orta Doğu’daki savaşın Avrupa enerji piyasalarını doğrudan etkilediğini belirtti. Katar’daki gaz altyapısına yönelik saldırılar sonrası gaz fiyatlarının yüzde 30 arttığına dikkat çekti. AB Komisyonu Başkanı, enerji fiyatlarına yönelik önlemlerin geçici, hedefli ve duruma özel olması gerektiğini vurguladı.
AB Komisyonu, elektrik fiyatlarını belirleyen dört temel unsur üzerinde harekete geçecek. Emisyon ticaret sisteminden finanse edilecek 30 milyar avroluk yatırım desteği oluşturulmasını önerdi. Bu kaynakla karbonsuzlaşma projelerinin finanse edileceğini açıkladı.
Von der Leyen, elektriğe uygulanan yüksek vergilerin düşürülmesini de gündeme getirdi. Bazı durumlarda elektriğe gazdan 15 kat daha fazla vergi uygulandığını ifade etti. AB Komisyonu, elektrik üzerindeki vergi oranlarını düşürmeyi ve fosil yakıtlardan daha az vergilendirilmesini sağlamayı önerecek.
Portekiz Başbakanı Costa, AB liderlerinin tek pazarı güçlendirmeye yönelik kapsamlı bir reform takvimini onayladığını bildirdi. Önlemlerin 2027 sonuna kadar hayata geçirileceğini ve AB pazarındaki en kritik 10 engeli ortadan kaldıracağını belirtti. Costa, rekabet gücünün artırılmasının ekonomik büyüme, istihdam ve satın alma gücü için hayati önem taşıdığını ifade etti.
Bu reformlar kapsamında, Avrupa genelinde iş gücü hareketliliğini artırmak amacıyla mesleki yeterliliklerin karşılıklı tanınması sağlanacak. Yıl sonuna kadar, tüm şirketlerin tek pazar genelinde faaliyet göstermesine olanak tanıyacak tek bir düzenleyici çerçeve onaylanacak. Sermaye piyasaları birliği ile tasarruf ve yatırım birliğini geliştirmek için de kararlar alınacak.
Costa, özellikle menkul kıymetler, tamamlayıcı emeklilik sistemleri ve piyasa denetimi entegrasyonuna odaklanılacağını ekledi. Yıl sonuna kadar dijital avronun geliştirilmesine yönelik adımların atılması gerektiğini vurguladı. Mevzuatı sadeleştirme gündeminin de sürdürüleceğini kaydetti.
AB liderleri, Ukrayna’ya AB bütçesi garantisiyle desteklenen 90 milyar avroluk kredi verilmesi konusunda Aralık ayında oybirliğiyle anlaşmıştı. Portekiz Başbakanı Costa, bu kararın hayata geçirilmesi gerektiğini ifade etti.
Liderler, Macaristan Başbakanı Viktor Orban’ın tutumunu açıkça kınadığını ve anlaşmaların bağlayıcı olduğunu vurguladığını belirtti.
Costa, “Hiç kimse AB kurumlarını şantajla yönlendiremez. Bu kararın uygulanması gerekiyor.” açıklamasını yaptı. Rusya’nın Drujba boru hattına yönelik saldırılarının Ukrayna’nın sorumluluğunda olmadığını vurguladı. Macaristan’ın veto tutumunun kabul edilemez olduğunu ve liderler tarafından kınandığını kaydetti.
AB Komisyonu Başkanı von der Leyen, Orta Doğu’daki durumun “son derece ciddi” olduğunu belirtti. Bölgenin çok ötesinde büyük istikrarsızlığa, acıya ve artan risklere yol açtığını kaydetti. Sivillerin ve sivil altyapının korunması için gerilimin azaltılması ve azami itidal çağrısı yaptı.
Von der Leyen, AB’nin bölge için 450 milyon avronun üzerinde insani yardım açıkladığını hatırlattı. Krizin göç bakımından etkilerinin de zirvede ele alındığını ifade etti. “Şimdiye kadar Avrupa’ya doğru göç hareketleri görmedik, ancak hazırlıklı olmalıyız. 2015’te olanların tekrarına izin vermeyeceğiz.” dedi.
