EPDK, rafinerici ve dağıtıcıların zorunlu petrol stoklarının bir kısmını geçici olarak piyasaya sürmesine izin verdi. Küresel risklere karşı alınan kararın detayları.
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), rafinerici ve akaryakıt dağıtıcı lisansı sahiplerinin tutmakla yükümlü oldukları zorunlu petrol stoklarının bir kısmını geçici olarak piyasa faaliyetlerinde kullanabilmesine olanak tanıdı. EPDK’nın internet sitesinde yayımladığı karara göre, 13 Mart’tan 10 Haziran’a kadar şirketler, belirlenen oranlarda stoklarını piyasaya arz edebilecek. Bu adım, küresel enerji piyasalarındaki arz güvenliği risklerine karşı alındı.
Karar kapsamında şirketler, 13-31 Mart tarihleri arasında zorunlu petrol stoklarının yüzde 46’sına denk gelen miktarı piyasaya sunabilecek. 1 Nisan ile 10 Haziran tarihleri arasında ise bu oran yüzde 42 olarak belirlendi. Düzenleme, 11 Haziran itibarıyla rafinerici ve dağıtıcı lisansı sahiplerinin karar öncesinde geçerli olan asgari zorunlu petrol stoku seviyelerini yeniden sağlamalarını zorunlu kılıyor.
Uluslararası enerji piyasalarındaki belirsizlik sürerken, Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) da benzer bir karar aldı. IEA Başkanı Fatih Birol, üye ülkelerin 400 milyon varille kurumun tarihindeki en yüksek miktarda stratejik petrol rezervini piyasaya sürmesi konusunda anlaştığını bildirdi. Bu karar, arz güvenliğini desteklemeyi hedefliyor.
IEA’nın duyurusuna göre, acil durum petrol stokları her üye ülkenin ulusal koşullarına uygun bir zaman diliminde piyasaya arz edilecek. Bazı ülkeler bu adımı ek acil durum önlemleriyle destekleyecek. Üye ülkelerin halihazırda 1,2 milyar varilin üzerinde acil durum petrol stoku bulunurken, hükümetlerin yükümlülüğü altında yaklaşık 600 milyon varil endüstri stoku da yer alıyor.
IEA Sekreterliği, söz konusu kararın uygulanmasına ilişkin detayları ilerleyen günlerde kamuoyuyla paylaşacak.
IEA üyesi ülkelerin acil durum petrol stoklarını koordineli şekilde piyasaya sürme kararı, 1974’te kurulan ajansın tarihinde bu kapsamda alınan altıncı karar oldu. Ajans, daha önce 1991, 2005, 2011 ve 2022’de Rusya-Ukrayna savaşının başlaması sonrasında benzer adımlar atmıştı. Bu kararlar, küresel enerji piyasalarındaki ani şoklara karşı bir güvenlik mekanizması olarak işlev görüyor.
