Çevre Bakanlığı’nın raporuna göre, plastik poşet ücretlendirmesiyle 2,8 milyon ton atık önlendi, ekonomiye 28 milyar lira katkı sağlandı.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın 2025 Yılı İdare Faaliyet Raporu verilerine göre, Türkiye’de 2019-2025 yılları arasında uygulanan plastik poşet ücretlendirme sistemi, 2 milyon 844 bin 596 ton plastik atığın oluşumunu engelledi. Bu uygulama sayesinde ülke ekonomisine yaklaşık 28 milyar lira katkı sağlandı ve 168 bin ton sera gazı emisyonu önlendi.
Bakanlık tarafından yürütülen ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan’ın himayelerinde 2017’de başlatılan “Sıfır Atık Projesi”, sürdürülebilir kalkınma ilkeleri doğrultusunda atıkların kontrol altına alınmasını amaçlıyor. Proje, gelecek nesillere temiz ve yaşanabilir bir dünya bırakmayı hedefliyor.
Sıfır Atık Hareketi, 8 yılda çevreden enerjiye, sera gazı salımından depolama alanına kadar birçok alanda tasarruf sağlayarak hem ekonomiye hem de geleceğe yatırım yaptı. Bugüne kadar 205 bin bina Sıfır Atık Yönetim Sistemi’ne geçti. Projenin başlangıcında yüzde 13 olan geri kazanım oranı, 2024’te yüzde 36,08’e yükseldi. Bakanlık, bu oranı 2035 yılında yüzde 60’a çıkarmayı hedefliyor.
Sıfır Atık Hareketi ile son 8 yılda 32,5 milyon ton kağıt-karton, 9,1 milyon ton plastik, 3,1 milyon ton cam ve 6,4 milyon ton metal geri kazandırıldı. Ayrıca 23,4 milyon ton organik ve diğer geri dönüştürülebilir atıklar da ekonomiye yeniden kazandırıldı. Bu geri dönüşüm faaliyetleriyle ülke ekonomisine toplam 256 milyar liralık katkı sağlandı.
Bu süreçte 1,71 trilyon litre sudan ve 54,6 milyar litre petrolden tasarruf edildi. Geri dönüşüm sayesinde elde edilen 227,3 milyar kilovatsaat enerji tasarrufu, 40 milyon hanenin bir yıllık elektrik ihtiyacına eşdeğer bir kazanım oluşturdu. Proje, 150 milyon ton karbondioksit salımını da önleyerek yaklaşık 30 milyon aracın yıllık karbon salımına denk bir fayda sağladı.
Sıfır Atık farkındalık eğitimlerine katılan kişi sayısı 21 milyon 869 bin 152’ye ulaştı. Atık yağlar, atık pil ve akümülatörler, ömrünü tamamlamış lastikler, elektrikli ve elektronik eşya atıkları gibi özel atıkların toplanması, taşınması, geri kazanımı ve bertarafına yönelik çalışmalar devam ediyor.
İçecek ambalajlarının geri dönüşümünü hedefleyen Depozito İade Sistemi’nin Türkiye genelinde yaygınlaşması planlanıyor. Bu sistemle geri dönüşüm miktarının artırılması ve atıkların daha etkin bir şekilde ekonomiye kazandırılması amaçlanıyor.
