Cumhurbaşkanı Erdoğan, Suudi Arabistan merkezli Şarku’l Avsat gazetesine verdiği röportajda, Türkiye’nin ABD ile İran arasındaki gerilimi azaltmak için arabuluculuk yapmaya hazır olduğunu belirtti. Ayrıca Suudi Arabistan’la ilişkilerin derinliğine, Gazze, Suriye ve Sudan’daki gelişmelere ve İsrail’in “Somaliland” kararına dair önemli mesajlar verdi.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan’ın köklü gazetelerinden Şarku’l Avsat’a verdiği geniş kapsamlı mülakatta, Ortadoğu’dan Afrika Boynuzu’na uzanan bir coğrafyada yaşanan gelişmelere ilişkin Türkiye’nin duruşunu net bir dille ortaya koydu. Bu özel söyleşi, bölgedeki tansiyonu düşürme ve kalıcı çözümler üretme arayışında önemli sinyaller barındırıyor.
Erdoğan, Türkiye ile Suudi Arabistan arasındaki ilişkilerin yalnızca iki ülke arasındaki gündemle sınırlı kalmadığını, bilakis bölgenin barış ve istikrarı için stratejik bir kıymet taşıdığını vurguladı. “Türkiye ve Suudi Arabistan, tarihi bağları bulunan, köklü devlet geleneklerine sahip ve üzerlerine düşen bölgesel sorumluluğun bilinci yüksek olan iki dost devlettir,” diyen Cumhurbaşkanı, savunma sanayii işbirliğinin karşılıklı güveni pekiştirme ve teknolojik kapasiteyi artırma hedeflerine dikkat çekti.
Ekonomiden ticarete, yatırımdan turizme, ulaştırmadan lojistik hizmetlerine dek pek çok alanda büyük fırsatların kapıda olduğunu belirten Erdoğan, bu imkanların sadece kağıt üzerinde kalmaması gerektiğinin altını çizdi. Veliaht Prens Muhammed bin Selman ile yapılan önceki görüşmelerde, ortak çalışmaları genişletme kararlılığının teyit edildiğini aktararak, somut projelere odaklanma iradesini gösterdi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın mülakattaki en çarpıcı açıklamalarından biri, ABD ile İran arasındaki gerilime yönelikti. Bölgenin yeni bir savaşı kaldırmayacağını, geçmişteki acı tecrübelerin hala taze olduğunu hatırlatan Erdoğan, “Gazze, Irak, Suriye ve Afganistan’da bu tür senaryoların hafızalarımıza kazınmış yaralar ve trajediler bıraktığını gördük. Dolayısıyla, Türkiye, bölgemizin yeni bir savaşa veya yeni bir yıkım dalgasına tanık olmasını kesinlikle istemiyor,” ifadelerini kullandı.
Türkiye’nin, İran’a yönelik olası bir askeri müdahaleyi her platformda reddettiğini yineleyen Erdoğan, muhataplarına gerilimi tırmandıracak adımlardan kaçınma çağrısında bulundu. Ayrıca, İran’daki gelişmeleri yakından takip ettiklerini ve yabancı müdahale senaryolarına sıcak bakmadıklarını dile getirdi.
Ve işte beklenen o açıklama: “Gerilimleri azaltmak ve sorunları çözmek amacıyla İran ile ABD arasında arabuluculuk rolü üstlenmeye hazır olduğumuzu teyit ediyor, bu doğrultudaki temaslarımızı sürdürüyoruz.” Bu sözler, Türkiye’nin bölgesel barış misyonundaki aktif rolünü bir kez daha gözler önüne serdi.
Erdoğan, bölgesel güvenlik mekanizmalarının kurulmasının, krizlerin henüz filizlenmeden engellenmesine büyük katkı sağlayacağına inandıklarını ifade etti. Bölgenin yeni ittifaklar ya da güç dengelerinden ziyade, ortak akıl ve sorumluluk temelinde bir işbirliği zeminine ihtiyaç duyduğuna dikkat çeken Cumhurbaşkanı, çatışmayı yönetmek yerine diplomatik diyalogla önleme amacında olduklarını belirtti.
Gazze’deki insani kriz ve barış planının geleceği de Erdoğan’ın gündemindeydi. “Gazze’deki temel mesele, ateşkesi kalıcı hâle getirmek, sivilleri korumak, insani yardımın sürekli ve engelsiz biçimde ulaştırılmasını sağlamak ve zorla yerinden edilmeyi tamamen sona erdirmektir,” diyen Erdoğan, bu ilkeleri göz ardı eden her tartışmanın asıl meseleden uzaklaşmak anlamına geldiğini vurguladı.
İsrail Başbakanı Netanyahu’nun tutumunu ve Gazze’deki yeniden yapılanma önündeki engelleri sert bir dille eleştiren Cumhurbaşkanı, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin 2803 sayılı kararı uyarınca İsrail’in Gazze’den kademeli çekilmesi gerekliliğine vurgu yaptı. Türkiye’nin, gerektiğinde askeri katkı da dahil olmak üzere, Gazze’de barışın sağlanmasına destek vermeye hazır olduğunun altını çizen Erdoğan, çözümün doğru koşullar, doğru otorite ve doğru hedeflere dayalı bütüncül bir barış planından geçtiğini yineledi.
Suriye’deki duruma da değinen Erdoğan, ülkenin toprak bütünlüğünün ve milli birliğinin korunmasının hayati önem taşıdığını belirtti. “Komşularına tehdit oluşturmayan, terör örgütlerine kapı açmayan ve toplumunun tüm kesimlerini eşit vatandaşlık temelinde kucaklayan bir Suriye, bölgesel istikrar için hayati önem taşır,” ifadelerini kullanarak Türkiye’nin kırmızı çizgilerini çizdi. Suriye’nin geleceğinin Suriyelilerin kendi iradesiyle şekilleneceğini vurgulayan Cumhurbaşkanı, bu yolda Suudi Arabistan ve diğer dost ülkelerle işbirliğinin süreceğini kaydetti.
Sudan’daki iç savaşın bin günü aşmasına ve ülkenin ağır kayıplar vermesine derin üzüntü duyduğunu ifade eden Erdoğan, Türkiye’nin barış ve istikrar için tüm diplomatik çabaları desteklediğini aktardı. TİKA ofisinin ve Ziraat Katılım Bankası şubesinin Port Sudan’da yeniden açılması, Türk Hava Yolları’nın uçuşlarına başlaması gibi somut adımların yanı sıra, 2024’ten bu yana 12.600 ton insani yardım ve 30.000 çadır taşıyan 9 yardım gemisinin gönderildiğini dile getirdi. “Sudan halkı müsterih olsun; Türkiye her zaman onların yanındadır,” diyerek kardeşlik vurgusunu güçlendirdi.
İsrail’in “Somaliland”i tanıma kararına sert tepki gösteren Erdoğan, bu kararın hiçbir meşruiyetinin ve ağırlığının olmadığını ifade etti. Geçtiğimiz ay Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud’a da açıkça ilettiği üzere, Somali’nin birliği ve toprak bütünlüğünün Türkiye için en yüksek öncelik olduğunu bir kez daha vurguladı.
İsrail hükümetini Gazze’de “soykırım suçları işlemekle” ve bölgedeki diğer ülkelere saldırmakla suçlayan Erdoğan, Tel Aviv yönetiminin Afrika Boynuzu’nu istikrarsızlaştırmaya çalıştığını ve bunun tüm Afrika kıtası için ciddi bir tehdit oluşturduğunu belirtti. Suudi Arabistan, Mısır, AB, İİT, Arap Birliği ve Afrika Birliği Komisyonu’nun bu kararı reddeden açıklamalarını desteklediklerini ekledi.
