Geçtiğimiz yıl 21 Ocak’ta Kartalkaya’daki Grand Kartal Otel’de çıkan ve 78 kişinin hayatını kaybettiği yangın faciasının üzerinden bir yıl geçti. Bu korkunç olayın yankıları ve ardında bıraktığı dersler hala hafızalardaki yerini koruyor.
Bundan tam bir yıl önce, 21 Ocak sabahı Kartalkaya’nın o bembeyaz örtüsüne kara bir leke düşmüştü. Grand Kartal Otel’de çıkan ve 78 kişinin hayatına mal olan o korkunç yangın faciasının üzerinden bir yıl geçti. Geçen zaman, yüreklerdeki acıyı dindirmedi, aksine her bir detayıyla daha da pekiştirdi. Bu acı yıldönümünde, yaşananları yeniden hatırlıyor, ihmaller zincirinin nasıl bir felakete yol açtığını bir kez daha görüyoruz.
21 Ocak 2025’i 22 Ocak’a bağlayan o gecenin şafağında, saat 03.16’da, otelin restoran bölümündeki “şov alanı”nda bulunan bir grill plate (pişirme cihazı) patlak verdi. LPG fleksi hortumunun erimesiyle alevler, adeta bir canavar gibi her yanı sarmaya başladı. Kontrol dışına çıkan yangın, kısa sürede otelin dört bir yanını kuşattı.
Yangın ihbarının ulaşmasıyla birlikte, Bolu merkezinden çevre il ve ilçelere kadar büyük bir seferberlik yaşandı. Çok sayıda itfaiye, AFAD, UMKE ve sağlık ekibi bölgeye intikal etti. İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya, Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır gibi üst düzey isimler de olay yerinde incelemelerde bulundu.
Tam 156 araç ve 428 personelin cansiperane müdahalesiyle, yangın 36 saatlik çetin bir mücadelenin ardından kontrol altına alınabildi. Ancak facianın bilançosu ağırdı: 78 canımız yitirildi, 137 kişi yaralandı. Hayatını kaybedenler, Bolu’dan İstanbul’a, Ankara’dan Adana’ya kadar Türkiye’nin dört bir yanında son yolculuklarına uğurlandı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’dan siyasi liderlere, sivil toplum kuruluşlarından halka kadar herkes bu acıya ortak oldu. Ülke genelinde bir günlük yas ilan edildi; bu, milletimizin ortak hüznünün bir yansımasıydı.
O gecenin karanlık sırları, güvenlik kameraları tarafından kaydedilen görüntülerle açığa çıktı. Yangının başladığı mutfak bölümünde, dumanları fark eden personelin panik içinde yangın tüpünü kullanmadan kaçtığı anlar, alevlerin nasıl büyüdüğünü acı bir şekilde gösteriyordu.
Kayıtlar, tatilcilerin can havliyle çarşafları birbirine bağlayarak pencerelerden sarkma çabalarını, bazı binaların önündeki sundurmalara ve merdivenlere tırmanarak kurtulma gayretlerini gözler önüne serdi. Otelin ön cephesinden çekilen görüntülerde, 5. kattaki bir pencereden çarşafa tutunarak inmeye çalışan bir kişinin düştüğü o yürek burkan anlar da maalesef yer alıyordu. Otelin vadiye bakan arka cephesinde yükselen alevler ise geceyi adeta bir kızıl şafağa çevirmişti.
En dikkat çekici detaylardan biri ise, otelin genel müdürü Emir Aras ve eşi Elif Aras’ın (aynı zamanda yönetim kurulu üyesi) yangın başladıktan sonraki hareketleriydi. Kamera kayıtlarına göre, yangın 03.16’da başlamasına rağmen Aras çifti, ancak saat 03.34’te, yani alevler yükseldikten yaklaşık 18 dakika sonra odalarından koşarak çıkmış, hatta bir süre sonra geri dönüp eşyalarını alarak tekrar çıkış yapmıştı. Koridorun kısa sürede dumanla kaplanması, bu gecikmenin ne denli tehlikeli olduğunu gösteriyordu.
Bolu Belediyesi İtfaiye Müdürlüğü raporu, felaketin bir başka yüzünü ortaya koydu: Yangın 03.16’da başlamasına karşın, ihbar ve ekiplerin çıkış saati 03.30, olay yerine varış ve müdahale saati ise 04.24 olarak kayıtlara geçti. Yani ilk müdahale, yangının başlangıcından tam 1 saat 8 dakika sonra gerçekleşebildi. Raporda, karlı ve gevşek zemin nedeniyle arka cepheye ulaşım zorluğunun altı çizilse de, bu gecikme pek çok can kaybında kilit rol oynadı.
Raporda ayrıca, otelin tamamının kullanılamaz hale geldiği ve yangının dördüncü kattaki mutfak/restoran bölümünden başladığı net bir şekilde belirtildi. İtfaiye ekipleri, ön cepheden 50’den fazla vatandaşı kurtarırken, arka cepheden de bir kişi atlama yatağıyla tahliye edilebilmişti.
Bolu Cumhuriyet Başsavcılığı’nın yürüttüğü soruşturma kapsamında, otel yetkilileri ve ilgili kurumların yöneticileri gözaltına alındı. Alanında uzman öğretim üyelerinden oluşan bilirkişi heyetinin sunduğu rapor, facianın temel nedenlerini su yüzüne çıkardı.
Rapora göre, LPG gazının etkisiyle büyüyen yangında, merdiven boşlukları adeta bir baca görevi görerek dumanların üst katlara hızla yayılmasına neden oldu. Ahşap kaplamalar ise yangının otelin içinden dışına doğru sıçramasını hızlandırdı. En önemlisi, otelin “Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik” şartlarını sağlamadığı tespit edildi.
Bilirkişi heyeti, yangının çıkmasında, büyümesinde ve önlemlerin alınmamasında otel sahipleri, yönetim kurulu üyeleri, genel müdür, iş sağlığı ve güvenliği uzmanları ile LPG tesisatında ihmali bulunan yetkilileri “birinci derecede asli kusurlu” buldu. Ayrıca, otelin yangın önlemlerini yetersiz veya özensiz denetleyen Kültür ve Turizm Bakanlığı, Bolu İl Özel İdaresi, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile eksiklikleri tespit etmesine rağmen gereğini yapmayan Bolu Belediyesi İtfaiye Müdürlüğü yetkilileri de “birinci derecede etkili” olarak gösterildi.
Raporun son cümlesi, olayın vahametini özetler nitelikteydi: “Olay öngörülebilir, basit önlemlerle engellenebilir ve sonuçları yok edilebilir bir yangın olduğu, belirtilen ihmaller zincirinin olayın gerçekleşmesi, engellenememesi, yayılması ve çok fazla kişinin hayatını kaybetmesiyle doğrudan ilişkili ve illiyet bağı birçok noktadan birden fazla kere kurulmuştur.” Bu ifadeler, aslında bu acı tablonun önüne geçilebileceğini, ancak ihmallerin buna izin vermediğini açıkça ortaya koydu.
Kartalkaya faciasının yıldönümü, sadece bir anma değil, aynı zamanda benzer acıların tekrar yaşanmaması için bir uyarı olmalı. 78 canın yitirilmesine neden olan ihmaller zinciri, kamu güvenliği ve denetim mekanizmalarının ne denli hayati olduğunu bir kez daha hatırlatıyor. Yüreklerdeki yara kapanmasa da, bu facianın bıraktığı derin izler, gelecek için daha güvenli yapılar ve daha sorumlu bir yönetim anlayışı için bir ders niteliğinde olmalıdır.
