Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, TBMM’de yaptığı sunumda barınma hakkının önemini vurgulayarak, deprem sonrası inşa edilen konutları ve sosyal konut projelerini anlattı. Bakan Kurum, ‘Türkiye Yüzyılı’nı güvenli yuvalar ve güçlü şehirlerle inşa etme vizyonunu paylaştı.
Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde yankılanan önemli bir oturumda, İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu barınma hakkını mercek altına aldı. Toplantıya başkanlık eden AK Parti Osmaniye Milletvekili Derya Yanık, açılış konuşmasında sadece bir çatının ötesine geçen bu temel hakkın, insan onurunun, güvenliğin, sağlığın ve toplumsal huzurun anahtarı olduğunu dile getirdi.
Yanık, Anayasa’nın 57. maddesinin devlete konut sağlama yükümlülüğünü açıkça belirttiğini, uluslararası belgelerde de barınma hakkının vazgeçilmez bir sosyal hak olarak konumlandığını vurguladı. Özellikle 6 Şubat depremleri sonrası Komisyon’un sahadaki aktif rolüne değinen Yanık, depremzedelerin kalıcı yuvalarına kavuşmasının sadece bir inşaat başarısı değil, yeniden tesis edilen insan onuru ve güvenin bir göstergesi olduğunu ifade etti. Bu çabalarda emeği geçen başta Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan olmak üzere, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum ve tüm Bakanlık ekibine teşekkürlerini sundu.
Derya Yanık’ın ardından sözü alan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Komisyona “Temel İnsan Hakları Kapsamında Barınma Hakkı ve Bu Çerçevede Bakanlığın Çalışmaları” başlıklı kapsamlı bir sunum gerçekleştirdi.
Bakan Kurum, özellikle COVID-19 salgınıyla başlayan süreçte, hem dünyada hem de Türkiye’de erişilebilir konut beklentisinin tavan yaptığını belirtti. İklim değişikliğinin ve buna bağlı göçlerin bu ihtiyacı daha da körüklediğini vurgulayan Kurum, “Sadece 2025 yılına baktığımızda iklim göçmenlerinin sayısı 250 milyona yaklaşmıştır. Türkiye olarak biz de yakın coğrafyamızdaki çatışmalar ve yaşadığımız asrın felaketiyle bu konut talebinin etkilerini derinden hissettik.” ifadelerini kullandı. Bu tablo karşısında, vatandaşın ev sahibi olma oranını en üst seviyeye çıkarmak için tüm enstrümanları seferber ettiklerini dile getirdi.
Türkiye’nin inşaat sektöründeki gücünün altını çizen Bakan Kurum, Türk müteahhitlerinin 137 ülkede faaliyet gösterdiğini ve dünyanın en büyük 250 uluslararası müteahhitlik firması listesinde 45 firmayla dünya ikincisi olduğumuzu gururla paylaştı. Bu devasa gücün, afetlerde ve büyük projelerde en etkin şekilde kullanıldığını sözlerine ekledi.
Bakan Kurum, 6 Şubat 2023 depremlerinin 11 ilimizi derinden etkilediğini, 53 binden fazla canımızı yitirdiğimizi ve felaketin doğrudan 104 milyar dolar, dolaylı olarak ise 150 milyar dolarlık bir maliyete yol açtığını bir kez daha hatırlattı. Ancak Türkiye’nin bu tür afetlerde gösterdiği refleksin eşsiz olduğunu vurgulayan Kurum, “11 ilimizde depremin 3’üncü, 4’üncü günlerinde yeni yerleşim yerlerinin çalışmaları başladı ve 15’inci günde ilk temeli attık. Bölgedeki ilk evimizi ise sadece 45’inci gününde teslim ettik.” dedi.
Bu hummalı çalışmaların semeresini verdiğini belirten Bakan, geçtiğimiz 27 Aralık’ta Hatay’da düzenlenen törenle 455 bininci konutun anahtarının sahiplerine ulaştığını müjdeledi. Sadece şehir merkezlerinin değil, köylerin de dönüştüğünü ifade eden Kurum, 11 ildeki 4 bin 333 köyde 62 bin köy evinin inşa edildiğini kaydetti. Üstyapının yanı sıra 11 bin kilometrelik devasa bir altyapı çalışmasının da tamamlandığını belirten Kurum, şehirlerin eskisinden daha güçlü, temiz ve güzel olması arzusunu dile getirdi.
Afetlere hazırlık noktasında da yoğun mesai harcadıklarını anlatan Bakan Kurum, ülke nüfusunun yaklaşık yüzde 70’inin deprem riskli bölgelerde yaşadığına dikkat çekti. Bu gerçekle yüzleşerek 81 ilde kentsel dönüşüm çalışmalarını hızlandırdıklarını söyledi.
Kurum, bugüne kadar 2 milyon 510 bin bağımsız bölümün dönüşümünü tamamladıklarını açıkladı. Bu dönüşüm projelerinin neredeyse yarısının İstanbul’da gerçekleştirildiğini vurgulayan Bakan, “İstanbul’umuzu, gözbebeğimizi bu konuda önemsiyor, siyaset üstü bir anlayışla 39 belediyemizle de omuz omuza çalışıyoruz. Şehrimizdeki dönüşümü hızlandırmak adına 2023’te müjdelenen ‘Yarısı Bizden Kampanyası’ ile de 78 bin bağımsız birimin dönüşümü sürüyor.” şeklinde konuştu.
Sağlam konutlara ve dirençli şehirlere ulaşmanın önemli bir ayağının da sosyal konutlar olduğunu belirten Kurum, bugüne dek TOKİ eliyle 1 milyon 750 bin sosyal konutu milletin hizmetine sunduklarını dile getirdi.
Bakan Kurum, “Ev Sahibi Türkiye” sloganıyla hayata geçen 500 bin sosyal konut projesine de değindi. 5 milyondan fazla vatandaşın başvurduğu bu dev projede kuraların hızla çekildiğini, şu ana kadar 26 ilde 96 bin 272 hak sahibi vatandaşın belirlendiğini duyurdu. Mart ayında tüm kuraların tamamlanacağını ve 2027 Mart ayında evlerin teslimine başlanacağını müjdeledi.
Sosyal konut üretimini, ülkede ev sahibi olmayan tek bir vatandaş kalmayana kadar aralıksız sürdüreceklerini ifade eden Kurum, bu doğrultuda “Gayrimenkul Sertifikası” ve “Emlak Katılım Yatırım Finansmanı” gibi yenilikçi araçlarla konut piyasasının sürdürülebilir gelişimine destek olduklarını kaydetti. Türk inşaat sektörünün ve konut üretim kapasitesinin dünya tarafından takdir edildiğini de sözlerine ekledi.
Bakan Kurum, güncel olarak devam eden 500 bin sosyal konut projesinin, hem konut arzını artırdığını hem de yüksek kiralar ve hayat pahalılığı gibi temel sorunlara çözüm ürettiğini belirtti. “Bu milletin istikbali için on yıllarca alın teri dökmüş emeklilerimizin yaşadığı sıkıntıları bir nebze olsun hafifletmenin, ev alma umudu olmayan gençlerimizin o umuda erişmesi için her bir enstrümanı değerli görüyoruz.” sözleriyle projelerin sosyal boyutunu vurguladı.
Sadece konut yapmakla kalmadıklarını, sürdürülebilir şehircilik anlayışıyla yepyeni bir kent ortamını da milletin faydasına sunduklarını işaret eden Kurum, “‘Asrın İnşası’nda yazdığımız başarı öyküsünü, Yüzyılın Konut Projesi ve yeni projelerimizle zirveye taşıyacağız. ‘Türkiye Yüzyılı’nı güvenli evlerin, mutlu ailelerin ve güçlü şehirlerin yüzyılı yapacağız.” sözleriyle vizyonlarını özetledi. Komisyonda milletvekillerinin görüşleri ve sorularının ardından oturum sona erdi.
