Adalet Bakanı Yılmaz Tunç, 6 Şubat depremlerinin üzerinden geçen üç yılın ardından yürütülen hukuki süreçlere dair çarpıcı veriler paylaştı. Depremde yıkılan binalarla ilgili 3.673 kişi hakkında dava açıldığını belirten Tunç, 202 kişinin hapis cezasına çarptırıldığını duyurdu. Hukuk ve idari davalarda da önemli ilerlemeler kaydedilirken, yargı teşkilatının deprem bölgesindeki seferberliği ve gelecek dönemdeki reform adımları da dile getirildi.
Afyonkarahisar’da düzenlenen Kanun Yolu Uygulamaları Programı’nda konuşan Adalet Bakanı Yılmaz Tunç, 6 Şubat depremlerinin üçüncü yıl dönümünde hayatını kaybedenlere bir kez daha rahmet diledi. O kara günlerin milletimizin yüreğinde açtığı derin yarayı ve toplumsal hafızamıza kazınan acıları vurgularken, böyle bir felaketin bir daha yaşanmaması için dua ettiklerini belirtti.
Bakan Tunç, “Başta 11 ilimiz olmak üzere, ülkemizin dört bir yanında hissedilen bu büyük acı, her bir can kaybıyla toplumsal hafızamıza kazınmıştır” ifadeleriyle, milletimizin bu zor süreçte sergilediği dayanışma ruhunu ve birlik beraberlik iradesini takdir etti. Cumhurbaşkanımızın güçlü liderliğinde, yaraları sarmak, umutları yeniden yeşertmek ve şehirleri ayağa kaldırmak için gece gündüz çalıştıklarını dile getirdi.
Bakanlık olarak depremin hemen ardından hızla aksiyon aldıklarını belirten Tunç, adalet hizmetlerinin kesintiye uğramaması adına 7 gün 24 saat esasıyla çalışan bir kriz merkezi kurduklarını söyledi. Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ve HSK kararlarıyla yargısal sürelerin durdurulması, hukuki süreçlerde mağduriyetlerin önüne geçmek adına atılan kilit adımlardan biriydi.
Hakim, savcı ve adalet personelinin gönüllülük esasıyla bölgeye intikal etmesi ve “kardeş adliye” uygulamasının hayata geçirilmesi, barınma, tahliye ve psikolojik destek gibi hayati hizmetlerin sunulmasında büyük rol oynadı. Adli tıp hizmetleri de büyük bir seferberlik anlayışıyla yürütüldü; hayatını kaybedenlerin kimlik tespitleri bilimsel yöntemlerle ve büyük bir titizlikle tamamlandı.
Depremler sonrası bölgede katlanan iş yükünü karşılamak amacıyla yargı teşkilatının kapasitesi genişletildi. Bakan Tunç, ilk günlerde kendi araçlarında, çadırlarda görev yapan fedakar yargı mensuplarının azmine dikkat çekti. Özellikle Cezaevi Kurtarma Personeli (CEKUT)’nun Kahramanmaraş bölgesinde enkazdan 41 canı kurtararak destansı bir çabaya imza attığını hatırlattı.
Bölgede 731 adli, 28 idari olmak üzere toplam 759 ilk derece mahkemesinin, ayrıca 27 bölge adliye mahkemesi dairesi ve 17 bölge idare mahkemesi dairesiyle toplam 44 istinaf dairesinin kurulması, adaletin hızlı ve etkin işlemesi için atılan önemli yapısal değişikliklerdendi.
Bakan Tunç’un paylaştığı verilere göre, deprem ceza yargılamaları kapsamında bugüne kadar 3.673 kişi hakkında dava açıldı. Bu, dünya tarihinin en büyük afetlerinden biriyle yüzleşen bir ülkenin adalet arayışının somut bir göstergesi.
Yıkılan konutlarla ilgili sorumluluk ve kusurun tespiti, tarafsız ve bağımsız yargının en temel görevi. Bilirkişi raporlarının, hakimlerin kararlarında belirleyici bir rol oynadığı bu süreçte, 202 kişi hakkında 1 yıldan 21 yıla kadar değişen hapis cezaları verildi. Halihazırda 142’si tutuklu, 59’u hükümlü olmak üzere toplam 201 kişi, ceza infaz kurumlarında deprem soruşturmaları yargılamaları nedeniyle bulunuyor. Ayrıca 949 kişi hakkında adli kontrol kararı devam ediyor.
Soruşturma aşamasında 949, kovuşturma aşamasında ise 3.673 kişi hakkında hukuki süreç titizlikle devam ediyor.
Hukuk mahkemelerinde deprem kaynaklı 64.663 davanın açıldığı bilgisi de Bakan Tunç tarafından paylaşıldı. Bu davaların 58.149’u, yani yüzde 90’ı ilk derecede karara bağlandı. İstinaf yoluna başvurulan 5.655 davanın da yüzde 61’i çözüme kavuşturuldu. İlk derece hukuk mahkemelerinde devam eden dosya sayısı ise 8.688.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın yürüttüğü projelerin gecikmeksizin hayata geçirilmesi için idari yargı süreçlerinin bir an önce sonuçlanmasının önemi büyük. Tunç, idari yargıda açılan 119.957 davanın 86.467’sinin karara bağlandığını dile getirdi.
Depremin üzerinden geçen üç yıla rağmen acıların taptaze olduğunu belirten Tunç, “Milletçe bir taraftan bu afeti yaşarken, bir taraftan da milli birlik ve beraberlik ruhu içinde, her düşünceye mensup insanın, sivil toplum kuruluşlarının, devletimizin tüm kuruluşlarının, Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde büyük bir koordinasyon içinde şehirlerimiz yeniden ayağa kaldırıldı” dedi ve hayatını kaybeden vatandaşlarımıza bir kez daha rahmet diledi.
Bakan Tunç, Yargıtay’ın tarihi köklerine vurgu yaparak, yakın zamanda TBMM’de görüşülecek 12. Yargı Paketi’nin kanun yolunu ilgilendiren önemli düzenlemeler içerdiğini müjdeledi. Bu paketle birlikte, bozma sonrası dosyaların öncelikli incelenmesi ve görev yönünden kararların bozulmasının önüne geçilerek yargılamaların uzamasının engellenmesi hedefleniyor.
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı Muhsin Şentürk ise 2025 yılında temyiz incelemesi için gelen 113 bin dosyanın okunduğunu ve ilgili ceza dairelerine gönderildiğini açıkladı. Yaklaşık 20 bin itiraz dosyasının incelendiği ve 1.100 itirazın kabul edildiği, kanun yararına bozma istemiyle gelen 8 bin dosyanın da takibinin yapıldığı belirtildi. 2025’te toplam 141 bin dosyanın sonuçlandırıldığı bilgisi verildi.
Şentürk ayrıca, Türkiye’de 187 aktif siyasi parti bulunduğunu ve bunlardan 40’ının seçime girme yetkisine sahip olduğunu aktardı. 2025 yılında 28 yeni siyasi parti kurulurken, 9 siyasi partinin kapandığı, 7 siyasi parti hakkında Anayasa Mahkemesi’ne tüzük ihtarı yapıldığı da sözlerine ekledi. Siyasi partilere yönelik çalışmaların şeffaflık ve açıklık ilkeleriyle titizlikle yürütüldüğünü ifade etti.
